Sunum ve Sözlü İletişim

Konu Anlatımı

Bu Derste Ne Öğreneceğiz?

Bu derste şunları öğreneceksin:

• Sunumun amacını ve bölümlerini açıklar.
• Sunum konusu seçer ve kısa notlar hazırlar.
• Sunumda ses tonu, yavaş konuşma ve göz temasını kullanır.
• Soru-cevap bölümünde sorulara açık cevap verir.
• Sözlü iletişimde beden dilini anlamlı biçimde kullanır.

Ön Bilgi

Bu konuyu anlamak için önce Konuşma ve Konuşma Kuralları konusunu bilmen gerekir. Konuşma, düşünceleri sözle aktarmaktır ve kurallarla düzenlenir.

• Konuşmanın amacını ve işleyişini açıklar.
• Söz alırken ve söz verirken kurallara uyar.
• Nazik ve anlaşılır cümleler kurar.

Sunum Nedir?

Sunum, hazırlanan bir konunun dinleyenlere düzenli biçimde anlatılmasıdır. Sunumda amaç, dinleyenlerin konuyu doğru ve kolay anlamasını sağlamaktır.

Sunum sözlü iletişimin en düzenli biçimidir. Hem konuşmayı hem dinlemeyi hem de beden dilini birlikte kullanır.

Sunumun Bölümleri Nelerdir?

Bir sunum üç bölümden oluşur. Girişte konu tanıtılır. Gelişmede ana bilgiler sırayla anlatılır. Sonuçta kısa bir özet yapılır.

Sunuma Hazırlık ve Sunum Kuralları

İyi bir sunum için şu adımlar izlenir:

• Önce konu seçilir ve konuyla ilgili bilgi toplanır.
• Dinleyenin ilgisini çekecek somut örnekler hazırlanır.
• Kısa notlar yazılır; notlar baştan sona okunmaz.
• Sunumdan önce prova yapılır ve süre kontrol edilir.
• Sunumda yavaş konuşulur ve dinleyenlere göz teması kurulur.

Hazırlık, sunumun en önemli bölümüdür. Hazırlıksız bir sunumda dinleyenler, konuyu takip edemez.

Sunum Sırasında Ne Yapılır?

Örnek

Öğrenci, arkadaşlarına kuşların uçma biçimlerini anlatan kısa bir sunum hazırladı. Şu adımları izledi.

1. Adım 1: Konu sade bir cümleyle tanıtıldı.
2. Adım 2: Notlar kısa anahtar kelimelerle hazırlandı.
3. Adım 3: Konuşma yavaşlatıldı, dinleyenlere bakıldı.
4. Adım 4: En sonunda kısa bir özet yapıldı.

Dinleyenler, sunumun sonunda ana fikri kendi cümleleriyle anlatabildi.

Basit Örnek

Önce kolay bir örnekle başlayalım.

Örnek 1: Sunum konusu hazırlama

Üç dakikalık bir sunum yapacaksın. İlk adım nedir?rsin:

• Sesli Okuma ve Anlama Sesli okuma, metnin sözcüklerini düzgün ve anlaşılır biçimde yüksek sesle söylemektir.
• Konuşma ve Konuşma Kuralları Konuşma, düşünceleri sözle aktarmaktır ve kurallarla düzenlenir.
• Millî Günler ve Bayramlar Millî günler, ülkemizde önemli olayların yıldönümlerinde kutlanan günlerdir.

İleri Örnek

Şimdi daha zor bir örneği birlikte çözelim.

Örnek 5: Sunumdan sonra geri bildirim

Sunumun güçlü yanlarını öğrenmek istiyorsun. Ne yapabilirsin?

1. Adım 1: Sunumdan sonra dinleyenlere soru sordun.
2. Adım 2: Hangi bölümün anlaşıldığını sordun.
3. Adım 3: Nerede zorlandıklarını dinledin.
4. Adım 4: Gelen yorumları defterine yazdın.
5. Adım 5: Bir sonraki sunumda bu yorumları dikkate aldın.

Cevap: Geri bildirim almak ve not etmek, sunum becerisini bir sonraki sefere taşır.

Hatırla: bu konuyu Sunum ve Sözlü İletişim başlığındaki sorulara geçmeden önce kısa bir kez daha gözden geçir.

Adım Adım Çözülmüş Örnekler

İki örneği birlikte adım adım çözelim.

Cevap: İlk adım, ilgi çeken ve araştırılabilir bir konu seçmektir.

Örnek 2: Not hazırlama

Sunumda kâğıttan okumak istemiyorsun. Notlar nasıl hazırlanır?

1. Adım 1: Her başlık için iki anahtar kelime yazdın.
2. Adım 2: Kelimelerin yanına hatırlatıcı bir işaret ekledin.
3. Adım 3: Yazıları büyük puntolu yazdın.
4. Adım 4: Notların sırasını kontrol ettin.
5. Adım 5: Prova yaparak notlara bakma süresini ölçtün.

Cevap: Kısa anahtar kelimeler ve hatırlatıcı işaretler, kâğıda bakmadan konuşmayı sağlar.

Kavram Karşılaştırma Tablosu

Aynı derste geçen kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.

Öğrendiklerimizi Pekiştirelim

Her öğrendiğimiz bilgiyi günlük hayattan bir durumla eşleştirerek pekiştirelim.

Özet

• Sunum, hazırlanan bir konunun dinleyenlere düzenli anlatılmasıdır ve giriş, gelişme, sonuç bölümlerinden oluşur.
• Konu seçme, bilgi toplama, kısa not hazırlama, örnek bulma ve prova yapma hazırlığın temel adımlarıdır.
• Sunumda yavaş konuşmak, anlaşılır ses tonu kullanmak, önemli kelimeleri vurgulamak ve göz teması kurmak dinleyeni memnun eder.
• Soru-cevap bölümü ve sonuçta yapılan özet sözlü iletişimi tamamlar.

Sık Yapılan Hatalar

Bu derste en sık yapılan hataları bulacaksın. Her satırda üç şey var: hata ne, neden yanlış, doğrusu ne.

• Not kâğıdını baştan sona okumak — neden yanlış: Kâğıda bakarak konuşmak, dinleyenlerle göz temasını keser ve sunum cansızlaşır. Kısa notlar yeterlidir. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Çok hızlı konuşmak — neden yanlış: Hızlı konuşan sunucu, dinleyenlerin bilgiyi takip etmesini zorlaştırır. Yavaş konuşmak önemli kelimeleri vurgular. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Sunumun sonunda özet yapmamak — neden yanlış: Özet, dinleyenlerdeki bilgiyi pekiştirir ve yanlış anlaşılmayı azaltır. Sunumun sonu bölümü atlanmamalıdır. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Süreyi kontrol etmemek — neden yanlış: Süre taşması, dinleyenlerde yorgunluk yaratır. Prova sırasında süre ölçülerek içerik buna göre kısaltılmalıdır. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Görsel malzeme kullanmamamak — neden yanlış: Görsel, anlatılanı somutlaştırır ve akılda kalmasını kolaylaştırır. Konuya uygun ve büyük puntolu görsel kullanılmalıdır. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.

Kendini Dene

Aşağıdaki üç cümleyi incele ve her birinin doğru olup olmadığını belirle.

1. Sunumun amacı, dinleyenin konuyu doğru anlamasını sağlamaktır. — doğru mu?
2. Konu, ilgi çekici ve kaynakları bulunabilir bir başlık olmalıdır. — doğru mu?
3. Notlar kısa anahtar kelimelerden oluşur, uzun metin okunmaz. — doğru mu?

Cevap anahtarı: 1) Doğru. Sunum = giriş + gelişme + sonuç. 2) Doğru. Hazırlık: konu seç, bilgi topla, kısa not yaz, prova yap. 3) Doğru. Yavaş ve anlaşılır konuş, dinleyene bak.

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.

İlgili Konular

Bu konuyu daha sağlam öğrenmek için şu konularla birlikte çalışabilirsin:

• Sesli Okuma ve Anlama Sesli okuma, metnin sözcüklerini düzgün ve anlaşılır biçimde yüksek sesle söylemektir.
• Konuşma ve Konuşma Kuralları Konuşma, düşünceleri sözle aktarmaktır ve kurallarla düzenlenir.
• Millî Günler ve Bayramlar Millî günler, ülkemizde önemli olayların yıldönümlerinde kutlanan günlerdir.