Dört İşlem Gerektiren Problemleri Yapılandırma

Konu Anlatımı

Bu Derste Ne Öğreneceğiz?

Bu derste şunları öğreneceksin:

• Bir durum için gerekli verileri belirler.
• Verileri kullanarak dört işlemli problem yazar.
• Problemde gereken işlemleri ve sıralarını belirtir.
• Hazırladığı problemi arkadaşının çözümüyle denetler.
• Problem ile cevabının birbirine uyduğunu kontrol eder.

Ön Bilgi

Bu konuyu anlamak için önce Dört İşlem Gerektiren Problemleri Çözme konusunu bilmen gerekir. Problem, günlük hayatta karşılaşılan ve cevabı merak edilen sorudur.

• Problem metnini okuyup istenen bilgiyi belirler.
• Çözüm için uygun işlemleri sıraya koyar.
• İki ve üç işlemli problemleri adım adım çözer.

Problem Yapılandırma Nedir?

Bir konuyu öğrenmenin en güçlü yollarından biri kendi sorumuzu yazmaktır. Problem yapılandırma, bir durumu seçip o durumla ilgili sayıları kullanarak sorulabilir bir soru hazırlamaktır. Yazdığımız problem, tek bir cevabı olan net bir soru olmalıdır.

Problem Yazma Aşamaları

1. Durum seç: Ev, okul, bahçe, market gibi günlük bir yer düşün.
2. Veri belirle: Hangi sayıları vereceğimizi kararlaştır.
3. İşlem seç: Toplama, çıkarma, çarpma ya da bölme kullan.
4. Sonucu hesapla: Kendi cevabımızı önceden bulalım.
5. Metni yaz: Soruyu ve cevabı anlaşılır biçimde yazalım.

Bu beş aşamayı sırayla izlemek, hatalı bir problem yazmayı önler. En çok unutulan aşama, cevabı önceden hesaplamaktır.

İyi Bir Problem Nasıl Olur?

• Metinde verilen bütün sayılar çözümde kullanılmalıdır.
• Soru tek bir cevap vermelidir, cevabı bulunabilmelidir.
• Sayılar seçilirken sonucun gerçekçi olmasına dikkat edilir.
• Birimi yazmamak gerekir: kaç elma, kaç dakika, kaç kişi.
• Hem zorlayıcı hem de anlaşılır olmalıdır.

Sayı seçerken sonucun büyük ya da küçük çıkması sorun değildir. Ancak sonucun günlük hayatta gerçekçi olması, problemi daha inandırıcı kılar.

Veri Seçim Tablosu

Aynı sayı çiftini toplama, çıkarma, çarpma ve bölme işlemlerinde kullanmak, dört işlemin birbirine bağlandığını gösterir.

Örnek: Kendi Problemini Yazmak

Bir bahçıdan 9 kova çiçek toplandı. Her kovada 6 çiçek vardı. 14 çiçek kuruydu ve 4 kova boşaltıldı.

1. Toplam çiçek sayısını buluruz: 9 kova x 6 çiçek = 54 çiçek.
2. Kurutulan çiçekleri çıkarırız: 54 - 14 = 40 çiçek.
3. Soru şöyle olur: 9 kovadan kaç çiçek kaldı? Cevabı 40 çiçektir.

Hazırladığımız bu problemi bir arkadaşımıza verdiğimizde o da aynı cevabı bulmalıdır. Bulamıyorsa problem eksiktir.

Basit Örnek

Önce kolay bir örnekle başlayalım.

Örnek 1: Kovalı çiçek problemi

9 kovada 6'şar çiçek vardır. 14 çiçek kurudu. Kalan kaç çiçektir?

1. Verilen sayıları belirleriz: 9 kova ve 6 çiçek, 14 kuruyan çiçek.
2. Toplamı buluruz: 9 x 6 = 54 çiçek.
3. Kalanı buluruz: 54 - 14 = 40 çiçek.

Cevap: 40 çiçek

İleri Örnek

Şimdi daha zor bir örneği birlikte çözelim.

Örnek 5: Süre problemi

Bir program saatte 6 bölüm gösteriyor. Program 2 saat sürdü. Kaç bölüm gösterildi?

1. 1 saat 60 dakika olduğunu hatırlarız.
2. Saatte 6 bölüm için 2 saatte 2 x 6 = 12 bölüm bulunur.
3. Cevap 12 bölüm olarak yazılır.

Cevap: 12 bölüm

Adım Adım Çözülmüş Örnekler

İki örneği birlikte adım adım çözelim.

Cevap: 40 çiçek

Örnek 2: Kalem ve defter

6 öğrenci, her biri 4 defter ve 3 kalem aldı. Kaç kalem alınmıştır?

1. Soru yalnızca kalem sayısını sorduğu için defterler hesaba katılmaz.
2. Kalemleri çarpma ile buluruz: 6 x 3 = 18 kalem.
3. Cevabımız 18 kalem olur ve birimi yazılır.

Cevap: 18 kalem

Kavram Karşılaştırma Tablosu

Aynı derste geçen kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.

Ölçü ve Birimler

Bu derste geçen sayıları, ölçüleri ve birimleri tabloyla görelim.

Özet

Problem yapılandırmak, verilen bilgileri kullanarak kendi sorumuzu hazırlamaktır. Önce durum seçilir, sonra veriler belirlenir, uygun işlem seçilir ve cevap önceden hesaplanır. Yazılan problemde bütün sayılar kullanılmalı ve cevabı tek sonuç vermelidir. Hazırlanan problem bir başkası tarafından çözülerek denetlenebilir. Denetimde işlem sırası ve sayıların kullanımı kontrol edilir.

Sık Yapılan Hatalar

• Sayıları seçerken sonucun gerçek dışı çıkmasına dikkat etmemek.
• Birden çok cevap verebilecek, belirsiz bir soru yazmak.
• Verilen sayıların hepsini kullanamayan bir problem kurmak.
• Cevabı hesaplamadan problemi sınıfa vermek.
• Birimi yazmayı unutmak, cevabı yalnızca sayı olarak bırakmak.

Kendimizin yazdığı bir problemi çözmek, hazır problemleri çözmekten daha çok öğretir. Çünkü hem soruyu hem cevabı birlikte düşünürüz.

Kendini Dene

Aşağıdaki üç cümleyi incele ve her birinin doğru olup olmadığını belirle.

1. Yazılan problemde verilen her sayı çözümde kullanılmalıdır. — doğru mu?
2. Soru tek bir cevap vermeli, cevabı bulunabilmelidir. — doğru mu?
3. Sayılar seçilirken sonucun günlük hayatta gerçekçi olmasına dikkat edilir. — doğru mu?

Cevap anahtarı: 1) Doğru. Problem cümlesi: durum + verilen sayılar + sorulan sonuç 2) Doğru. Toplama problemi: parçaları birleştiren soru yazarız 3) Doğru. Çıkarma problemi: bütünden parça ayıran soru yazarız

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.

İlgili Konular

Bu konuyu daha sağlam öğrenmek için şu konularla birlikte çalışabilirsin:

• Dört İşlemde Eşitlik Eşitlik, iki tarafın sayı değerlerinin aynı olmasıdır.
• Dört İşlem Gerektiren Problemleri Çözme Problem, günlük hayatta karşılaşılan ve cevabı merak edilen sorudur.
• Açılar ve Şekiller Açılar açıölçerle ölçülür: 90°'den küçüğü dar, 90° dik, 90° ile 180° arası geniş, 180° doğru açıdır.