Mantık · 12. Sınıf · 16 soru
Çözümlü Sorular
Soru 1
En az bir parçanın doğru olmasını yeterli gören bağlaç hangisidir?
- A) Bağlaşma
- B) Ayrışma
- C) Koşullu
- D) Değilleme
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Ayrışma
Ayrışma en az bir parçanın doğru olmasını yeterli görür; veya sözcüğüyle kurulur ve ∨ sembolüyle yazılır.
Soru 2
Bir önermenin doğruluğunu tersine çeviren bağlaç hangisidir?
- A) Bağlaşma
- B) Ayrışma
- C) Değilleme
- D) Bağ koşulu
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Değilleme
Değilleme bir önermenin doğruluğunu tersine çevirir; değil sözcüğüyle kurulur ve ¬ sembolüyle yazılır.
Soru 3
Türkçede ise sözcüğüyle kurulan ve → sembolüyle yazılan bağlaç hangisidir?
- A) Bağlaşma
- B) Ayrışma
- C) Değilleme
- D) Koşullu
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Koşullu
Koşullu bağlaç ise sözcüğüyle kurulur ve → sembolüyle yazılır; birinci önermeyi ikincinin koşulu yapar.
Soru 4
P ∧ Q önermesi ne zaman doğrudur?
- A) P ve Q her ikisi de doğru olduğunda
- B) Yalnız P doğru olduğunda
- C) Yalnız Q doğru olduğunda
- D) İkisi de yanlış olduğunda
Cevabı göster
Doğru cevap: A) P ve Q her ikisi de doğru olduğunda
P ve Q her ikisi de doğru olduğunda doğrudur; bağlaşma iki parçanın da sağlanmasını zorunlu kılar.
Soru 5
¬P ifadesi ne anlama gelir?
- A) P doğrudur
- B) P değildir yani P yanlıştır
- C) P çok güçlüdür
- D) P ile Q aynıdır
Cevabı göster
Doğru cevap: B) P değildir yani P yanlıştır
P değildir yani P ifadesi doğru değil demektir; değilleme önermenin doğruluk değerini tersine çevirir.
Soru 6
P → Q önermesi hangi durumda yanlıştır?
- A) P doğru ve Q doğru olduğunda
- B) P yanlış ve Q doğru olduğunda
- C) P doğru ve Q yanlış olduğunda
- D) P yanlış ve Q yanlış olduğunda
Cevabı göster
Doğru cevap: C) P doğru ve Q yanlış olduğunda
P doğru ve Q yanlış olduğunda yanlıştır; koşullu önerme yalnız koşulu sağlanıp sonucun tutmadığı tek durumda çöker.
Soru 7
P ↔ Q iki yönlü koşulu ne zaman doğrudur?
- A) P doğru ve Q yanlışsa
- B) P yanlış ve Q doğruysa
- C) Hiçbir koşulda doğru olmaz
- D) P ve Q aynı doğruluk değerindeyse
Cevabı göster
Doğru cevap: D) P ve Q aynı doğruluk değerindeyse
P ve Q aynı doğruluk değerindeyse doğrudur; iki yönlü koşul ikisinin birlikte doğru ya da birlikte yanlış olmasını ister.
Soru 8
İki parçadan yalnız birinin olmasına izin veren ve ikisinin birlikte olmasını dışlayan veya bağlacı hangisidir?
- A) Ayrıştıran veya
- B) Kapsayan veya
- C) Bağlaşan veya
- D) Olumsuz veya
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Ayrıştıran veya
Ayrıştıran veya yalnız bir parçanın doğru olmasını kabul eder; P XOR Q biçiminde yazılır ve ikisinin birden doğru olmasını reddeder.
Soru 9
Gündelik Yağmur yağıyor üzerine Montumu al cümlesinde hangi koşullu önerme vardır?
- A) Yağmur yağarsa yollar kapanır
- B) Yağmur yağarsa mont alınır
- C) Yağmur yağmazsa mont alınmaz
- D) Hiç yağmur yağmaz
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Yağmur yağarsa mont alınır
Yağmur yağarsa mont alınır gizli koşulludur; bu yapı P ise Q biçiminde düşünülür ve koşullu bağlaçla kurulur.
Soru 10
P → Q ve P önermeleri doğruysa hangi sonuç zorunlu olarak çıkar?
- A) Q değildir
- B) P değildir
- C) ¬Q doğrudur
- D) Q doğrudur
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Q doğrudur
Q doğrudur çıkarımı geçerlidir; buna modus ponens adı verilir ve koşullu ile koşulun sağlanması sonucu getirir.
Soru 11
Koşullu önermede P değil ise Q değil çıkarımı neden hatalıdır?
- A) Çünkü koşul sağlanmasa da Q başka yoldan doğru olabilir
- B) Çünkü her zaman geçerlidir
- C) Çünkü P her zaman doğrudur
- D) Çünkü değilleme yasaktır
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Çünkü koşul sağlanmasa da Q başka yoldan doğru olabilir
Çünkü koşul sağlanmasa da Q başka yoldan doğru olabilir; bu çıkarım koşullu önermeden geçerli olarak çıkmaz ve hatalıdır.
Soru 12
P ↔ Q iki yönlü koşulu iki tek yönlü koşullu ile nasıl yazarız?
- A) (P ∨ Q) ∧ ¬P
- B) (P → Q) ∧ (Q → P)
- C) (P ∧ Q) ∨ ¬Q
- D) P → ¬Q
Cevabı göster
Doğru cevap: B) (P → Q) ∧ (Q → P)
(P → Q) ∧ (Q → P) biçiminde yazılır; iki yönlü koşul her iki yönlü koşullun birlikte sağlanmasına eşittir.
Soru 13
R ∨ S yapısının değili, De Morgan kuralıyla hangi eşdeğer ifadeye dönüştürülür?
- A) P ∨ Q
- B) P ∧ Q
- C) ¬P ∧ ¬Q
- D) ¬P ∨ ¬Q
Cevabı göster
Doğru cevap: C) ¬P ∧ ¬Q
¬P ∧ ¬Q ifadesine dönüştürülür; ayrışmanın değili iki parçanın değilinin bağlaşmasına dönüşür.
Soru 14
P ∧ Q önermesinin doğru olması için hangi koşul gerekir?
- A) Yalnız P doğru olmalı
- B) Yalnız Q doğru olmalı
- C) En az biri doğru olmalı
- D) Hem P hem Q doğru olmalı
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Hem P hem Q doğru olmalı
Hem P hem Q doğru olmalı; bağlaşma iki önermenin de doğru olmasını zorunlu kılan yapıdır.
Soru 15
İleri seviyede şu konuda en temiz kavramsal ifade hangisidir: Mantıksal Bağlaçlar ve Bileşik Önermeler (öğretim düzeyi 12, soru 1)?
- A) Kavramı koşullarıyla ve sınırlarıyla doğru tanımlar
- B) Tanımı örnekten bağımsız ve tikel düzeyde bırakır
- C) Konuya özgü koşulu görmezden gelir
- D) Sonucu dayanaktan kopuk biçimde sunar
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Kavramı koşullarıyla ve sınırlarıyla doğru tanımlar
Kavramı koşullarıyla ve seçeneği ileri düzeyde en uygun ve tutarlı sonucu verir; diğer seçenekler kapsam ya da gereksiz ek içerir.
Soru 16
Kısa bir durum betimlemesi verildiğinde Mantıksal Bağlaçlar ve Bileşik Önermeler konusunda en akılcı yargı hangisidir (12. sınıf, soru 4)?
- A) Doğrudan gözlenmeyen iddia olgu kabul edilir
- B) Çelişen kanıtlar tek kanıt sayılır
- C) Öznel impression nesnel hüküm yerine geçer
- D) Açıkça desteklenen yargı geçerli sayılır
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Açıkça desteklenen yargı geçerli sayılır
Açıkça desteklenen yargı seçeneği ileri düzeyde en uygun ve tutarlı sonucu verir; diğer seçenekler kapsam ya da gereksiz ek içerir.