Merkezi Eğilim ve Yayılım Ölçüleri

Matematik · 10. Sınıf · Veri, Sayma ve Olasılık

Onlarca sayıdan oluşan bir veri grubunu tek bir değerle temsil etmek için merkezi eğilim ölçüsü; verinin ne kadar dağınık olduğunu anlatmak için ise yayılım ölçüsü kullanılır. Sınav notlarının ortalaması merkezi bilgiyi, notların birbirinden ne kadar uzak olduğu ise yayılımı verir. Merkezi eğilim ölçülerinin en bilinenleri aritmetik ortalama, ortanca (medyan) ve tepe değerdir (mod). Yayılımı ölçmek içinse en sık açıklık ve standart sapma kullanılır. Bir veri grubunu anlatırken yalnızca ortalamaya bakmak yanıltıcı olabilir; iki farklı grup aynı ortalamaya sahipken tamamen farklı dağılımlar…

Merkezi Eğilim ve Yayılım Ölçüleri Kazanımları

Aritmetik ortalamanın nasıl bulunduğunu açıklar ve hesaplar.
Veriyi sıralayarak ortanca (medyan) değerini belirler.
Tepe değeri (mod) ile açıklığı hesaplar ve yorumlar.
Açıklık gibi yayılım ölçülerini gerçek hayat verisiyle yorumlar.
Standart sapmanın küçük olmasının ne anlama geldiğini açıklar.

Örnek Sorular ve Çözümleri

Örnek Soru 1 kolay

4, 6, 8, 10 ve 12 sayılarının aritmetik ortalaması kaçtır?

A) 6
B) 8
C) 10
D) 7

Doğru cevap: B) 8

Sayılar toplanır: 4 + 6 + 8 + 10 + 12 = 40; eleman sayısı 5 olduğu için 40 ÷ 5 = 8 bulunur.

Örnek Soru 2 orta

3, 5, 7, 9 sayılarının ortanca (medyan) değeri kaçtır?

A) 5
B) 7
C) 6
D) 8

Doğru cevap: C) 6

Eleman sayısı çift olduğu için ortadaki iki değerin ortalaması alınır: (5 + 7) ÷ 2 = 6.

Örnek Soru 3 zor

Aritmetik ortalaması 15 olan 8 sayının toplamı kaçtır?

A) 105
B) 120
C) 135
D) 112

Doğru cevap: B) 120

Ters işlem kullanılır: toplam = ortalama × N = 15 × 8 = 120.

Konu Anlatımının Tamamı

Merkezi Eğilim ve Yayılım Ölçüleri konu anlatımını açÇözümlü örnekler, formüller, ipuçları ve tüm sorular · 10. Sınıf Matematik

Bu sayfa Merkezi Eğilim ve Yayılım Ölçüleri konusu için hazırlanmış kısa bir özetdir. Tam içerik için ders sayfasını açabilir, DersTeders ana sayfasından diğer konulara geçebilirsin.