Yerleşme nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Yerleşmeyi etkileyen doğal ve beşerî etkenleri sıralar.
• Kırsal yerleşme ile kentsel yerleşmeyi özellikleriyle karşılaştırır.
• Yerleşme oranı ve yerleşme biriminin nüfus yoğunluğunu hesaplar.
• Konut ihtiyacı ile nüfus arasındaki ilişkiyi hesaplar.
• Türkiye'de yerleşmenin mevcut dağılışını yorumlar.

Anahtar fikirler

• Yerleşme oranı kentsel nüfusun ülke toplamındaki payıdır.
• Kırsal pay, yerleşme oranının yüzden çıkarılmasıyla bulunur.
• Konut ihtiyacı, nüfusun ortalama hane büyüklüğüne bölünmesiyle hesaplanır.
• Kırsal yerleşme dağınıktır, kentsel yerleşme sıralıdır.
• Merkez ilçelerde nüfus yoğunluğu ve altyapı ihtiyacı yüksektir.
• Su, toprak ve ulaşım olanakları yerleşimi en çok etkileyen etkenlerdir.

Konunun özeti

Yerleşmeyi su, toprak, iklim ve ulaşım gibi doğal ve beşerî etkenler belirler. Kırsal yerleşme dağınık, tarım ve hayvancılığa dayalıdır; kentsel yerleşme sıralıdır, sanayi ve hizmetlere dayanır. Yerleşme oranı kentsel nüfusun toplam nüfustaki payıdır; nüfus yoğunluğu ise birim alana düşen kişi sayısıdır. Konut ihtiyacı, nüfusun ortalama hane büyüklüğüne bölünmesiyle bulunur. Merkez ilçelerde yoğunluk ve altyapı ihtiyacı yüksek, kırsal yerleşim birimlerinde ise düşüktür.

Sık yapılan hatalar

• Tabanı yanlış seçmek: Yerleşme oranında taban ülke toplam nüfusudur, kentsel nüfus değildir; ters oran kurulursa sonuç yanlış çıkar.
• Konut sayısını nüfusla çarpmak: Konut ihtiyacı için nüfus ortalama hane büyüklüğüne bölünür; çarpma sonucu hane sayısını vermez.
• Yerleşme ile nüfus yoğunluğunu karıştırmak: Yerleşme oranı bir paydır, nüfus yoğunluğu ise birim alana düşen kişi sayısıdır; ikisi farklı ölçütlerdir.

İlgili konular

• Türkiye'nin Su Kaynakları
• Nüfus ve Yoğunluk
• Göç
• Tarım
• Hayvancılık
• Sanayi ve Ticaret