Türk Hukuk Gelenekleri ve Yazılı Düzenlemeler nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Töre, yasa, örf-âdet ve şer’î hukuk kavramlarını tanımlar.
• İslâmî hukukun Türk hukuk düzenine etkisini açıklar.
• Orhun yazıtlarını Türk hukuk geleneğinin kaynağı olarak yorumlar.
• Yazılı kanunların öncesinde ve sonrasındaki hukuk anlayışını karşılaştırır.
• Türk İslâm hukukunun bütünlüklü adalet düzenini örneklerle açıklar.

Anahtar fikirler

• Töre, İlk Türk toplumunda yazısız hukukun temel taşıdır.
• İslâm’ın kabulü hukukta kökten kopuş değil dönüşüm getirmiştir.
• Yasa hükümdara, töre ise topluma aitti; ikisi aynı kaynak değildir.
• Orhun yazıtları adalet ve yönetim kurallarını kayda geçirir.
• Türk İslâm hukuku töre ile şer’î hukukun sentezi olarak şekillenir.

Konunun özeti

Orhun yazıtları bu geleneğin ilk yazılı kaynaklarını oluşturur. İslâm’ın kabulünden sonra şer’î hukuk töreyle birleşerek Türk İslâm hukukunu meydana getirmiş ve bu düzen uzun süre ayakta kalmıştır.

Sık yapılan hatalar

• Töre ile yasayı eşitlemek: Yasayı hükümdar çıkarır, töreyi ise topluluk yaşatır; kaynakları farklıdır.
• İslâm sonrası törenin bittiğini sanmak: Şer’î hukuk töreyle bir arada çalışmaya devam etmiştir.
• Hukuku yalnız ceza saymak: Miras, nikâh ve ticaret de hukukun konularıdır.

İlgili konular

• İlk Türk Devlet Yönetimi ve Devlet Geleneği
• Ordu Teşkilatı ve Sınır Yönetimi
• Diplomasi ve Diplomatik İlişkiler
• İdari Yapı ve Merkez Yönetim