Teknik Eğitim ve Usta Yetiştirme nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• İş başı (kurum içi) eğitimin kavramını, amacını ve okulda yürütülen mesleki eğitimden farkını açıklayabilir
• Görev analizi yöntemini kullanarak eğitim ihtiyaç analizi yapabilir ve analiz sonucunu yazılı hâle getirebilir
• Amaç, içerik, süre, yöntem ve kriter bileşenlerinden oluşan bir kurum içi eğitim planı hazırlayabilir
• Anlatım, gösterim, uygulama, çalıştırma ve staj yöntemlerini doğru sıraya koyarak uygulayabilir
• Yetkinlik kademelerini ve yetkinlik matrisini okuyup bir çalışanın hangi kademede görevlendirileceğini belirleyebilir

Anahtar fikirler

• İş başı eğitimi kurum içinde ve gerçek üretim ortamında yürütülür; okuldaki mesleki eğitimin yerine geçmez, onu tamamlar.
• Görev analizi, eğitim ihtiyaç analizinin temel aracıdır; analiz yapılmadan hazırlanan eğitim planı yanlış konulara yönelir.
• Eğitim planının beş bileşeni amaç, içerik, süre, yöntem ve kriterdir; kriter olmadan değerlendirme yapılamaz.
• Öğretim yöntemlerinde doğru sıra anlatım, gösterim, uygulama ve çalıştırma şeklindedir; çalıştırma en sona bırakılır.
• Yetkinlik kademesi ve matrisi, görevlendirme ile kariyer planlamasını ölçülebilir ölçütlere dayandırır.
• Usta-çırak ilişkisi uzun vadeli ve mesleki kimlik kazanımı odaklıdır; mentorluk ise kısa süreli ve konuya özgüdür.

Konunun özeti

Sürecin ilk adımı görev analiziyle eğitim ihtiyacının ortaya çıkarılması, ikinci adımı amaç, içerik, süre, yöntem ve kriter bileşenlerinden oluşan eğitim planının hazırlanmasıdır. Öğretimde anlatım, gösterim, uygulama, çalıştırma ve staj yöntemleri doğru sırayla birleştirilir. Yetkinlik kademeleri ve matrisi, çalışanın görevlendirme düzeyini belirler; usta-çırak ilişkisi uzun vadeli kimlik kazanımı sağlarken mentorluk kısa süreli konu desteğidir. Değerlendirme yazılı, sözlü, gözlemlenen uygulama ve çalıştırma yöntemleriyle yapılır, ağırlıklı ortalamaya dönüştürülür ve geçme notuyla karşılaştırılır. Başarısız olunan durumda tekrar sınavı devreye girer. Eğitim kayıt defteri ve sertifika…

Sık yapılan hatalar

• Görev analizini atlamak: Eğitim ihtiyaç analizini yalnızca çalışanların kendisine sorarak yapmak, işin gerçek adımlarını gözden kaçırır ve eğitim yanlış konulara yönelir. Doğrusu, iş adımlarının yazılı olarak tanımlandığı görev analizini temel almaktır.
• Ölçülemez kriter yazmak: Çırak işi doğru yaptı biçimindeki ifadeler değerlendirilemez ve sonradan anlaşmazlık yaratır. Kriterin, çırak neyi hangi koşulda yapabilir hâle geldiğini sayısal veya gözlenebilir biçimde tanımlaması gerekir.
• Yalnızca anlatımla yetinmek: Sözlü anlatımı tek başına yeterli saymak, çırağın hiç uygulama yapmadan yetkin görünmesine yol açar. Bilgi; gösterim, uygulama ve çalıştırma basamaklarıyla birlikte planlanmalıdır.

İlgili konular

• Risk Değerlendirme ve Önlem Planlama
• Girişim Fikri ve İş Modeli
• Hukuki Sorumluluk ve Sözleşme Yönetimi
• Mesleki Etik ve İş Ahlakı