Şiirde Ölçü ve Nazım Birimi nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Ölçü kavramını tanımlayarak ölçülü ve ölçüsüz şiiri ayırt eder.
• Hece ölçüsünde her dizede hece sayısının sabit olduğunu bilir.
• Türk halk şiirinin ölçüsünün 8'li hece ölçüsü olduğunu söyler.
• Türk şiirinde görülen hece sayılı ölçüleri sayar.
• Hece ölçüsüne geçen adları tanır.

Anahtar fikirler

• Ölçü hece sayısına dayanan bir ses düzenidir.
• Hece ölçüsünde her dizede hece sayısı sabittir; bu, ölçünün en temel kuralıdır.
• Türk halk şiirinin ölçüsü 8'li hece ölçüsüdür.
• Türk şiirinde 4, 6, 7, 8, 10, 11, 12, 15 ve 16 heceli ölçüler görülür.
• Mehmet Akif Ersoy Çanakkale Destanı ile heceye geçen adlar arasındadır.
• Faruk Nafi Çamlıbel'in dörtlükleri dört heceli ölçüyle ilişkilidir.

Konunun özeti

Düzenli kurulan ölçüye ölçülü, düzensiz kurulan ölçüye ölçüsüz denir. Hece ölçüsünde ölçünün birimi hecedir ve her dizede hece sayısı sabittir. Türk halk şiirinin ölçüsü 8'li hece ölçüsüdür. Türk şiirinde 4, 6, 7, 8, 10, 11, 12, 15 ve 16 heceli ölçüler görülür. Heceye geçen adlar Abdurrahim Karahisari, Faruk Nafi Çamlıbel (dörtlükler), Ömer Seyfettin, Yakup Kadri Karaoğluoğlu, Mehmet Akif Ersoy (Çanakkale Destanı) ve Nazım Hikmet'tir. Ölçü bozulması, nazımın şiiri havasına uygun olmayan yerde ölçüden bilinçli ayrılmasıdır. Aruz Arapça ve Farsça kökenli bir ölçüdür ve esası akdad ya da fetedir ölçüsüdür. Ölçü çizgisine birim, birimi tanımlayan ilk çizgiye serefe denir. Birimler mübtedâ ve…

Sık yapılan hatalar

• Hece ölçüsünde hece sayısının değişebileceğini düşünmek: Her dizede hece sayısı sabittir.
• Türk halk şiirinin ölçüsünü 7 heceli ölçü sanmak: Türk halk şiirinin ölçüsü 8'li hece ölçüsüdür.
• Birimi seredir diye tanımlamak: Ölçü çizgisi birimdir; birimi tanımlayan ilk çizgi seredir.

İlgili konular

• Âşık ve Divan Edebiyatı
• Tanzimat, Servet-i Fünun ve Fecr-i Ati
• Millî Edebiyat ve Cumhuriyet Dönemi
• Kafiye, Redif ve Nazım Türleri
• Roman ve Hikâye Çözümleme
• Tiyatro ve Makale