Sayısal Elektronik ve Lojik Devreler nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Mantık kapılarını ve doğruluk tablolarını okuyarak devrenin çıkış sonucunu belirler.
• İkili, ondalık ve onaltılık sayı sistemleri arasında değer dönüşümü yapar.
• Flip-flop ve sayıcı yapılarını kullanarak durum tutan devreler kurar.
• Açık kolektör çıkışları ve pull-up dirençlerini seçerek seviye sorunlarını giderir.
• Devreye alma sırasında dalga biçimlerini ve gecikme değerlerini ölçerek hataları bulur.

Anahtar fikirler

• VE kapısı çıkışı 1 verdiğinde bütün girişler 1 olmalıdır.
• VEYA kapısı çıkışı 0 verdiğinde bütün girişler 0 olmalıdır.
• Açık kolektör çıkışlarda pull-up direnci kullanılmazsa çıkış seviyesi belirsiz kalır.
• Buton ve röle kontaklarında debounce uygulanmazsa bir işlem birden çok sayılabilir.
• Kapı gecikmesi toplamı, hızlı sayıcı devrelerinde yanlış sayım ve yarış durumu doğurur.
• TTL mantık ailesinde tipik besleme gerilimi 5 V'dur.

Konunun özeti

İkiliden ondalığa dönüşümde basamak ağırlıkları iki katıdır: 1011 sayısı 8 + 0 + 2 + 1 = 11 olur ve n bitlik sayının en büyük değeri 2^n − 1'dir. Flip-flop bir bit saklar, n adet flip-flop sayıcı 2^n durum sayabilir. Kapı gecikmesi seri bağlantıda toplanır; 20 ns gecikmeli beş kapı toplam 100 ns verir. LED seri direnci (5 − 2) ÷ 0,01 = 300 Ω olarak hesaplanır, pull-up dirençli açık kolektör çıkışta seviye 4,7 kΩ direnç ve 0,2 mA yükte 5 − 0,94 = 4,06 V olur.

Sık yapılan hatalar

• VE ile VEYA kapısını karıştırmak: VE kapısı tüm girişlerin 1 olmasını ister, VEYA ise en az bir girişin 1 olmasıyla yeterlidir; sonuç tamamen ters çıkar.
• Kapı gecikmesini ihmal etmek: Seri bağlanan kapıların gecikmeleri toplanır ve hızlı devrelerde yarış durumu oluşur; yavaş kapı yerine daha hızlı kapı ya da tampon gerekir.
• Açık kolektörlü çıkışta pull-up direnci unutmak: Pull-up olmadan çıkış seviyesi tanımsız kalır ve devre kararsız çalışır.

İlgili konular

• Motor Yapısı
• Yol Verme Yöntemleri
• Güç Kaynakları ve Doğrultucular
• Motor Besleme Kablosu ve Koruması
• Periyodik Bakım
• Arıza Tespiti