Osmanlı Yükseliş nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Çaldıran Savaşı'nın sonucunu ve Anadolu'daki Safevî etkisinin geriletilmesi anlamını açıklar.
• Mısır'ın fethini ve halifeliğin Osmanlı'ya geçmesini ilişkilendirir.
• Kanuni Sultan Süleyman'ın saltanat yıllarını ve bu dönemde devletin ulaştığı en geniş sınırları belirtir.
• Belgrad, Rodos, Viyana kuşatması ve Irak seferini Orta Avrupa-Balkan-Kafkasya ekseni üzerinden değerlendirir.
• Fıkıh, örf ve kanun kavramlarını birbirinden ayırır; kadı, sadrazam ve divan düzenini açıklar.

Anahtar fikirler

• Çaldıran Savaşı 1514'te yapılmış ve Anadolu'da Safevî geleneği geriletilmiştir.
• Mısır 1517'de fethedilmiş, halifeliğin Osmanlı'ya geçmesi bu fetihle ilişkilendirilir.
• Yavuz Sultan Selim döneminde Arap memleketlerinin idarî olarak yeniden düzenlenmesi yapılmıştır.
• Kanuni Sultan Süleyman'ın saltanat yılları 1520 ile 1566 arasındadır; devlet en geniş sınırlarına bu dönemde ulaşmıştır.
• Belgrad 1521'de, Rodos 1522'de fethedilmiş; Viyana kuşatması 1529'da gerçekleşmiştir.
• Kanuni döneminde kullar adıyla anılan düzenli ordu kurulmuş, kanunlaşma güçlendirilmiştir.

Konunun özeti

Yükselme dönemi, fetihlerin ve düzenleme adımlarının birlikte yürüdüğü bir dönemdir. Yavuz Sultan Selim dönemi iki büyük sonuç üzerine kurulmuştur. Çaldıran Savaşı (1514), Anadolu üzerindeki Safevî geleneğinin geriletilmesiyle sonuçlanmış; Mısır'ın fethi (1517) ise halifeliğin Osmanlı'ya geçmesini sağlamış ve Arap memleketlerinin idarî olarak yeniden düzenlenmesini başlatmıştır. Kanuni Sultan Süleyman'ın saltanatı 1520 ile 1566 arasında sürmüş, devlet bu dönemde en geniş sınırlarına ulaşmıştır. Dönemin üç büyük kurumsallaşma adımı İstanbul'un imarı, kullar adıyla anılan düzenli ordunun kurulması ve kanunlaşma düzeninin güçlendirilmesidir. Seferler tek bir eksende ilerlemiştir: Belgrad…

Sık yapılan hatalar

• Çaldıran Savaşı'nın sonucunu Anadolu'da güçlenme diye okumak: Çaldıran Savaşı, Anadolu üzerindeki Safevî geleneğinin geriletilmesiyle sonuçlanmıştır. Savaşın yönü ve sonucu bu yöndedir; güçlenme değil zayıflama söz konusudur.
• Halifeliğin geçişini Viyana kuşatmasına bağlamak: Halifeliğin Osmanlı'ya geçişi Mısır'ın fethine bağlıdır. Viyana kuşatması ise genişlemenin sınırlarını gösteren bir olaydır; dinî meşruiyetle ilgisi yoktur.
• Kanuni dönemini daralma dönemi sanmak: Kanuni saltanatı, devletin en geniş sınırlara ulaştığı dönemdir. Dönemin ikinci önemli özelliği kurumsallaşmasıdır: düzenli ordu, kanunlaşma ve İstanbul'un imarı.

İlgili konular

• Selçuklu
• Anadolu Selçuklu
• Osmanlı Kuruluş
• Osmanlı Duraklama ve Çöküş
• I. Dünya Savaşı
• Kurtuluş Savaşı