Mondros Mütarekesi’ne Karşı Tepkiler nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Mondros Ateşkes Antlaşması'nın hangi hükümlerinin tepkiyi büyüttüğünü belirtir.
• Amasya Genelgesi ve Sivas Kongresi'nin aldığı kararları ve önemini açıklar.
• Müdafaa-i Hukuk hareketinin kuruluş amacını ve faaliyetlerini değerlendirir.
• Antep, Maraş ve Urfa savunmalarının halk hareketleri içindeki yerini sınıflandırır.
• Manda ve istiklâl savaşı tartışmasının sonucunu yorumlar.

Anahtar fikirler

• Mondros Ateşkes Antlaşması 12 maddeden oluşmuş ve 24. maddesi bütün işgallerin hukuki dayanağı olmuştur.
• Amasya Genelgesi 22 Haziran 1920'de ilan edilmiştir.
• Sivas Kongresi 9 Eylül 1920'de toplanmıştır.
• Sivas Kongresi'nde Osmanlı hükümetinin tüm yetkileri TBMM'ye devredilmiştir.
• Misak-ı Millî 12 Mart 1921'de TBMM tarafından kabul edilmiştir.
• Müdafaa-i Hukuk dernekleri halkın siyasi örgütlenmesinde öncü olmuştur.

Konunun özeti

Antlaşmanın 24. maddesi itilaf devletlerine gerekli gördükleri her noktayı işgal etme yetkisi verdiği için bütün işgallerin hukuki dayanağı olmuştur. Halk arasında antlaşma ihanet olarak değerlendirilmiş ve üç düzeyde tepki gelişmiştir. Siyasi alanda Müdafaa-i Hukuk başta olmak üzere dernekler kurulmuş, kongreler toplanmıştır. 22 Haziran 1920'de ilan edilen Amasya Genelgesi mücadelenin ulusal olduğunu duyurmuş; 9 Eylül 1920'de toplanan Sivas Kongresi Osmanlı hükümetinin tüm yetkilerini TBMM'ye devretmiştir. Kongrelerde hazırlanan program 12 Mart 1921'de Misak-ı Millî olarak kabul edilmiştir. Askerî alanda düzenli ordu kurulmuş, Kazım Karabekir'in önderliğinde Fransız taarruzları geri…

Sık yapılan hatalar

• Mondros'u barış antlaşması sanmak: Mondros bir ateşkes antlaşmasıdır; savaşı bitiren barış antlaşması değildir.
• Amasya Genelgesi ile Sivas Kongresi'nin tarihlerini karıştırmak: Amasya Genelgesi 22 Haziran 1920'de, Sivas Kongresi 9 Eylül 1920'de toplanmıştır.
• Sivas Kongresi'nin kararını atlamak: Sivas Kongresi'nde Osmanlı hükümetinin tüm yetkileri TBMM'ye devredilmiştir.

İlgili konular

• Birinci Dünya Savaşı’nın Türk Toplumuna Etkileri
• Cepheler ve Savaşlar
• Antlaşmalar ve Cumhuriyet'in İlanı
• Millî Mücadele Hazırlık Süreci
• Millî Mücadele Döneminde Siyasi ve Askerî Gelişmeler
• Türk Milletinin Millî Mücadele Sürecindeki Rolü