Madde ve Değişim – Uygulama ve Değerlendirme nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Madde özellikleriyle ilgili basit bir deney tasarlar.
• Kütle, hacim ve sıcaklığı uygun aletlerle ölçer.
• Gözlem sonuçlarını tablo hâlinde kaydeder.
• Deneydeki kontrol edilmesi gereken koşulları belirler.
• Elde ettiği veriyi yorumlayıp sonucu değerlendirir.

Anahtar fikirler

• Her ölçme özelliğinin kendine özgü bir aleti ve birimi vardır.
• Deneyde yalnızca bir koşul değiştirilir, diğerleri sabit tutulur.
• Tahminin yanlış olması deneyi yanlış yapmaz; veriyi kaydetmek esastır.
• Gözlemler sayı, renk, hâl ve süre gibi doğrudan görülebilir özelliklerle kaydedilir.
• Sonuç, gözlemle destekleniyorsa güvenilir kabul edilir.
• Madde özellikleri deney, gözlem ve ölçme ile sınanır — Madde ve Değişim – Uygulama ve Değerlendirme konusunda önemli bir kavramdır.

Konunun özeti

Kütle tartı ile gram ya da kilogram, hacim mezura ile mililitre ya da litre, sıcaklık termometre ile derece cinsinden ölçülür. Güvenilir bir deneyde tek bir değişken değiştirilir, diğer koşullar sabit tutulur ve gözlemler tabloya kaydedilerek tahminle karşılaştırılır.

Sık yapılan hatalar

• Kütle ile hacmi aynı aletle ölçmek: Kütle tartıyla, hacim mezura ya da beherle ölçülür; iki özellik farklı birimlere sahiptir ve aletler karıştırılmamalıdır.
• Deneyde birden fazla değişkeni değiştirmek: Sonucu yalnızca bir etkenin etkilediği anlaşılmalıdır; aksi hâlde değişikliğin kaynağı belirlenemez.
• Tahmin yanlış çıkınca deneyi hatalı saymak: Tahmin, cevap değil öngörüdür; yanlış tahmin de bilimsel bir sonuçtur ve yorumlanır.

İlgili konular

• Dünya’nın Yapısı
• Dünya’nın Hareketleri
• Madde ve Değişim
• Maddenin Hâl Değişimleri
• Maddelerin Isı Etkisiyle Değişimi
• Mıknatısın Kutupları, Etkileşimleri ve Kullanım Alanları