Lewis Nokta Gösterimi nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Lewis nokta gösteriminin neyi ifade ettiğini ve nokta ile çizginin farkını açıklar.
• Bir atomun değerlik elektron sayısını bilen bir öğrenci toplam elektron sayısını hesaplar.
• Merkez atomu doğru seçer, oktet kuralını uygular ve yalnız çift elektronları yerleştirir.
• Hidrojen atomunun tek bağ yapma kuralını bilir ve molekül çiziminde uygular.
• Resmi yük hesabıyla Lewis yapılarını karşılaştırır ve uygun yapıyı seçer.

Anahtar fikirler

• Lewis nokta gösterimi yalnızca değerlik elektronlarını gösterir, çekirdek içi elektronları göstermez.
• Bir çizgi iki ortaklaşa kullanılan elektronu, bir nokta tek bağ dışı elektronu temsil eder.
• Toplam değerlik elektronu, çizim yapılmadan önce bulunur ve çizim sonunda korunmuş olmalıdır.
• Hidrojen istisnadır ve yalnızca tek bağ yapabilir; bu kural merkez atom seçimini doğrudan etkiler.
• Merkez atom çevresine en çok bağ kuran atom olmalı, su ve sülfür hidritlerinde oksijen ya da kükürt merkezde olmalıdır.
• Resmi yük en düşük olan Lewis yapısı tercih edilir; yükler büyükse çift bağlar açılır.

Konunun özeti

Değerlik elektronlarının toplamı bulunur, merkez atom seçilir, merkezden çevreye tek bağlar çizilir ve kalan elektronlar okteti tamamlamak üzere çift bağa çevrilir ya da yalnız çift olarak yerleştirilir. Hidrojen tek bağ yaptığı için istisnadır ve bu kural merkez atom seçimini de belirler. Bir nokta tek elektronu, bir çizgi iki elektronu gösterdiği için çizim sonunda toplam elektron sayısı korunmuş olmalıdır. Doğru yapıyı seçmek için resmi yük hesaplanır ve en küçük resmi yükü veren çizim tercih edilir. Elektron bölgesi sayısı ise molekülün geometrisini belirler.

Sık yapılan hatalar

• Çift elektron sayısını atlamak: Toplam değerlik elektronu bulunduktan sonra yalnız çiftler eklenir. Bazı öğrenciler toplam sayıyı doğru bulur ama elektron çiftleri hâline getirmeyi unutur; böylece çizimde elektron sayısı tutmaz.
• Yalnız çifti bağ sanmak: Bir atomun üzerinde kalan çift elektron çizgiyle gösterilmez, nokta ya da çerçeveyle gösterilir. Bağ çizgisi her zaman iki atom arasındadır ve merkezden çevreye doğru çizilir.
• Hidrojene fazla bağ vermek: Hidrojen tek bağ yapar; çift bağ kurması ve iki bağa birden bağlanması Lewis kurallarına aykırıdır. Bu kural ihlal edildiğinde merkez atom yanlış seçilmiş olur.

İlgili konular

• Periyodik Sistem
• Periyodik Özellikler
• Kimyasal Bağlar
• Bağ Kuvveti
• Kimyasal Tepkimeler
• Kimyasal Denklemlerin Denkleştirilmesi