Kütlenin Korunumu nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Kütle korunumu kanununu tanımlar ve kimin ortaya attığını söyler.
• Kapalı sistem ve sistem sınırı kavramını açıklar.
• Denklemde her iki taraftaki atom sayılarını denetleyerek kütle korunumunu gösterir.
• Atom kütleleriyle tepkimelerde kütle hesaplar ve sonucu denetler.
• Gaz çıkışının ölçülen kütleyi nasıl etkilediğini açıklar.

Anahtar fikirler

• Kimyasal tepkimede toplam kütle korunur, madde oluşmaz ya da yok olmaz.
• Kütle korunumu kanununu Antoine Lavoisier ortaya atmıştır.
• Kanunun dayanağı, denklemde iki taraftaki atom sayılarının eşit olmasıdır.
• Kütle korunumunu deneyle göstermek için kapalı sistem kullanılmalıdır.
• Açık kaptan çıkan gaz ölçülen kütleyi azaltır ama madde korunmuştur.
• Atom kütlesi hesapta doğrudan kullanılır, atom sayısı değil.

Konunun özeti

Bu sonucu Antoine Lavoisier ortaya atmıştır. Kanunun dayanağı, denklemde her iki taraftaki atom sayılarının eşit olmasıdır; atomlar yok olmaz, yalnızca yeniden düzenlenir. Kütle korunumunu deneyle göstermek için tepkime kapalı sistemde, yani hiçbir maddenin dışarı çıkmadığı bir kapta yapılmalıdır. Atom kütleleriyle hesaplandığında ürünlerin toplam kütlesi tepkime maddelerinin toplam kütlesine eşit çıkar; örneğin C + O2 → CO2 için 12 g + 32 g = 44 g, 2H2O2 → 2H2O + O2 için 68 g = 36 g + 32 g, CaCO3 → CaO + CO2 için 100 g = 56 g + 44 g bulunur. Açık kaptan karbondioksit, hidrojen gibi gazlar ya da su buharı kaçarsa ölçülen kütle azalır; bu durum kanuna aykırı değildir, yalnızca madde sistem…

Sık yapılan hatalar

• Atom sayısını kütle sanmak: Denklemde denetlenecek olan atom sayılarıdır, kütledir. Eşit olan atomlar varsa kütle de korunur; kütle eşitliği doğrudan denklemden okunmaz.
• Gaz çıkınca kanunun bozulduğunu düşünmek: Kapalı kaptan gaz dışarı çıkmaz, yalnız içeride kalır. Toplam kütle bu yüzden değişmez ve kanun geçerlidir.
• Açık kapta yapılan deneyi hata saymak: Açık kaptan buhar ya da gaz çıktığı için tartılan kütle azalır. Bu bir ölçüm hatası değil, sistem sınırının seçilmesinden kaynaklanır.

İlgili konular

• Fiziksel ve Kimyasal Değişimler
• Kimyasal Tepkimeler
• Asitler ve Bazlar