Fiziksel ve Kimyasal Değişimler nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Fiziksel değişimi tanır ve madde kimliğinin korunduğunu açıklar.
• Kimyasal değişimi tanır ve yeni madde oluştuğunu gösterir.
• Günlük hayattaki olayları fiziksel ya da kimyasal olarak sınıflandırır.
• Ayrıştırma yöntemlerini ve ayrım noktalarını açıklar.
• Hâl değişimlerinde alınan ve verilen ısıyı yorumlar.

Anahtar fikirler

• Fiziksel değişimde yeni madde oluşmaz ve değişim genellikle geriye dönüşümlüdür.
• Kimyasal değişimde yeni maddeler oluşur ve değişim geriye dönüşsüzdür.
• Paslanma, yanma, ekmeğin kızarması ve sütün bozulması kimyasal değişim örneğidir.
• Camın kırılması, demirin çekilmesi, buzun erimesi ve çözünme fiziksel değişim örneğidir.
• Hâl değişimlerinde madde miktarı korunur, enerji alınır veya verilir.
• Erime ve buharlaşmada madde ısı alır, katılaşma ve yoğunlaşmada ısı verir.

Konunun özeti

Bu değişimde parçacıkların yapısı bozulmaz, yeni madde oluşmaz ve çoğu zaman geriye dönüşümlüdür; kâğıdın yırtılması, camın kırılması, demirin çekilmesi, buzun erimesi ve şekerin çözünmesi bu türdendir. Maddeden yeni maddeler oluşuyorsa kimyasal değişim gerçekleşir; bu değişimde renk, koku, ısı ve ışık görülür, gaz çıkar veya çökelti oluşur, geriye dönüşüm mümkün değildir. Demirin paslanması, odunun yanması, ekmeğin kızarması ve sütün krema oluşturarak bozulması kimyasal değişim örnekleridir. Katı, sıvı ve gaz hâlleri arasındaki geçişlerde madde miktarı korunur; erime ve buharlaşmada madde çevreden ısı alır, katılaşma ve yoğunlaşmada çevreye ısı verir ve bu enerji alışverişi mahya molekülü…

Sık yapılan hatalar

• Çözünmeyi kimyasal saymak: Şeker suda çözündüğünde şekerin cinsi korunur ve su buharlaştırılınca şeker geri alınır. Bu nedenle çözünme fiziksel değişimdir.
• Yanmayı fiziksel saymak: Odunun yanmasında kül ve gazlar oluşur, ayrıca ışık ve ısı açığa çıkar. Yanma ve ekmeğin kızarması kimyasal değişimdir.
• Enerji yönünü ters yorumlamak: Erime ve buharlaşmada madde çevreden ısı alır, katılaşma ve yoğunlaşmada çevreye ısı verir. Buharlaşan terin vücudu soğutması bu kuralın sonucudur.

İlgili konular

• Ohm Yasası
• Sesin Oluşumu, Yayılması ve Sesin Madde ile Etkileşimi
• Periyodik Tablo
• Kimyasal Tepkimeler
• Asitler ve Bazlar
• Kütlenin Korunumu