Kütle ve Ağırlık nedir?
Fizik · TYT · Konu 30
Tahmini okuma süresi: 6 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Kütle ile ağırlığın bağımsız iki büyüklük olduğunu örneklerle gösterir.
- Kilogram ile newton birimlerini ayırt eder ve birim dönüşümlerini yapar.
- Kütle terazisi ile dinamometrenin ölçtüğü büyüklüğü karşılaştırır.
- Ağırlığı kütleden ve kütleyi ağırlıktan doğru bağıntıyla hesaplar.
- Ölçüm hatasının nedenlerini ve ölçüm tekrarının neden gerekli olduğunu açıklar.
Anahtar fikirler
- Kütle bir büyüklük, ağırlık bir kuvvettir; birimleri kilogram ve newtondur.
- Kütle terazisi kilogram, dinamometre newton cinsinden değer verir.
- Ağırlık bulunulan yere bağlıdır; kütle hiçbir yere bağlı değildir.
- Uzay istasyonunda ağırlık sıfıra yakındır, kütle ise korunur.
- Kilogram temel birimdir; gram türetilmiş birimdir ve aralarında bin çarpanı vardır.
- Gram yalnızca kütle için kullanılır; newton gram cinsine çevrilemez.
Konunun özeti
Kütle kilogram cinsinden ölçülen, kütlesel denge terazisiyle bulunan temel bir büyüklüktür. Ağırlık newton cinsinden ölçülen, dinamometreyle belirlenen bir kuvvettir ve kütlenin bulunulan yerdeki yerçekimi ivmesiyle çarpımına eşittir. Gram ile kilogram arasında bin çarpanı vardır, newton ise gram cinsine çevrilemez. Yeryüzünde yörüngede serbest düşen bir cisim yeryüzüyle birlikte düştüğü için ağırlığı sıfıra yakın olur, kütlesi ise korunur. Ölçümler hata içerdiğinden tek okumaya güvenilmez; en büyük ve en küçük okuma karşılaştırılır, ortalama alınır. Soruda önce istenen büyüklüğün adı, sonra ortam, en son birim yazılır.
Çözümlü mini örnek 1
Yerde duran 2 kg kütleli bir sırt çantasının ağırlığı (yerçekimi ivmesi 10 m/s²) kaç N'dur?
Kütle ile ivme çarpılarak newton cinsinden sonuç bulunur.
Çözümlü mini örnek 2
Dinamometre 70 N gösteriyorsa cismin kütlesi (yerçekimi ivmesi 10 m/s²) kaç kg'dur?
Bölme işlemi kilogram cinsinden kütleyi verir.
Sık yapılan hatalar
- Kütle ile ağırlığı eşitlemek: "Kütlesi 5 kg olan cismin ağırlığı 5 kg'tır" ifadesi iki farklı birimi birbirine eşitler. Doğrusu: ağırlığı newton cinsinden yazılır ve yeryüzünde 50 N olur.
- Kilogramı newton sanmak: Kilogram kütle, newton kuvvet birimidir. "50 kg ağırlık 50 N ağırlık" gibi yazımlar birimi kendi kendisi yle tanımlar ve ölçüm bilgisi taşımaz.
- Ters yönde bölme yapmak: Ağırlığı 45 N olan cismin kütlesi 45 ÷ 10 ile bulunur. Kütleyi ağırlığa çevirirken çarpma, ağırlığı kütleye çevirirken bölme kullanılır.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Fizik · TYT için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.