Kumaş Büküm Açısı Sayımı nedir?
Tekstil Teknolojisi · 10. Sınıf · Konu 13
Tahmini okuma süresi: 5 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Büküm açısının tanımını ve iplik yapısındaki yerini açıklar
- Mikroskopta büküm açısını sayma yöntemini adım adım uygular
- Bükümün yönünü ve büküm yönünün kumaş yüzeyine etkisini belirler
- Farklı lif türlerinin büküm açısı değerlerini karşılaştırır
- Sayım hatalarının nedenlerini tanır ve tekrarlanabilir kayıt tutar
Anahtar fikirler
- Büküm açısı, ipliğin lifli kısmının merkez eksenden sapma miktarı olarak tanımlanır
- Açı büyüdükçe iplik sertleşir, mukavemeti artar ve esnekliği azalır
- Büküm yönü atkı yönüne göre saat yönünde ya da ters yönünde olarak tanımlanır
- Mikroskopta göz hizası iplik eksenine dik tutulmalıdır
- Tek ölçüm sonuç vermediği için birden çok sayım yapılıp ortalaması alınmalıdır
- Sayımdan önce numune gevşetilmeden düz bir zemine yerleştirilmelidir
Konunun özeti
Lifler merkezden uzaklaştıkça açı büyür; yüksek açılı iplik sert ve dayanıklı, düşük açılı iplik ise yumuşak ve esnek davranır. Sayım, mikroskop altında ipliğin merkez ekseni çizildikten sonra liflerin sapma açılarının okunmasıyla gerçekleştirilir. Göz hizasının eksene dik tutulması, numunenin düz zemine gevşetilmeden yerleştirilmesi ve birden çok ölçüm alınarak ortalamasının hesaplanması güvenilir sonuç için zorunludur. Büküm yönü, atkı yönüne göre saat yönünde veya ters yönünde incelenir ve kumaşın yüzey görünümünü etkiler. Aynı iplik numarasında büküm arttıkça incelme çekmesi de arttığı için büküm değeri iplik numarasıyla birlikte planlanmalı ve dokuma parametreleriyle dengelenmelidir.
Çözümlü mini örnek 1
Bir iplikten alınan dört ölçüm 320, 340, 330 ve 310 derecedir. Ortalama açıyı ve açı sapmasını hesaplayınız.
Fark alınarak sapma hesaplanır
Çözümlü mini örnek 2
Bir ipliğin büküm açısı önce 300 derece iken üretim sonrası 330 dereceye çıkmıştır. Artış yüzdesini bulunuz.
Oran yüzde olarak ifade edilir
Sık yapılan hatalar
- Hata: Göz hizasını iplik eksenine dik tutmamak. Eğik bakış açısı, liflerin sapma miktarını olduğundan büyük ya da küçük göstererek ölçüm hatasına yol açar.
- Hata: Yalnızca tek bir noktadan ölçüm yapmak. Tek ölçüm iplik boyunca değişebilen yapıyı yansıtmaz, birden çok sayım alınmalıdır.
- Hata: Numuneyi gevşek bırakıp ölçmek. Gevşek numune liflerin gerçek konumunu korumaz, sayım uydurma değer üretir.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Tekstil Teknolojisi · 10. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.