Boyama ve Renk Ölçümü nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Açıklar, boya banyosunda banyo oranı ve boya konsantrasyonu kavramlarını tanımlar ve ikisinin birbirinden farkını belirtir.
• Hesaplar, verilen iplik kütlesi ve banyo oranından banyo hacmini, verilen konsantrasyondan ise toplam boya miktarını bulur.
• Hesaplar, kullanılan boya ile atık suda ölçülen boya miktarından boya tutma yüzdesini ve boya kumasyonunu doğru paydayla hesaplar.
• Hesaplar, banyo suyunun ısıtılması için gereken ısı yükünü kütle, özgül ısı ve sıcaklık artışı ile hesaplar.
• Uygular, renk ölçümünde L, a ve b değerlerini karşılaştırarak renk farkını hesaplar ve kabul ile ret sınırına göre karar verir.

Anahtar fikirler

• Banyo oranı banyo hacminin iplik kütlesine oranıdır; aynı iplik miktarı için banyo oranı büyüdükçe boya çözünürlüğü artar ve renk düzgünleşir.
• Boya konsantrasyonu 1 litre banyodaki boyanın gram cinsinden miktarıdır; g/L cinsinden verilir.
• Boya oranı (yüzde) iplik kütlesine göre, konsantrasyon ise banyao hacmine göre tanımlanır; ikisi karıştırılamaz.
• Boya tutma yüzdesi hesaplanırken payda kullanılan toplam boyadır; net kumaş kütlesi payda kullanılamaz.
• Boya kumasyonu 100 g kumaş başına düşen boya gramı olarak verilir; yüksek kumasyon koyu ve kısa gün ışığında solmaya yatkın renk verir.
• Banyaoyu ısıtmak için gereken ısı yükü banyaodaki su kütlesi üzerinden hesaplanır; iplik kütlesi üzerinden hesaplamak hatalıdır.

Konunun özeti

Banyo hacmi iplik kütlesi ile banyo oranının çarpımından bulunur; toplam boya miktarı ise banyao hacmi ile konsantrasyonun çarpımıdır. Boya oranı iplik kütlesine göre verilen yüzde değeridir ve konsantrasyondan ayrı tutulmalıdır. Boya tutma yüzdesi, kullanılan toplam boyanın ne kadarının kumaşta kaldığını gösterir; boya kumasyonu ise 100 g kumaş başına düşen boya gramıdır. Banyaoyu ısıtmak için gereken ısı yükü, banyaodaki su kütlesi × özgül ısı × sıcaklık artışı ile hesaplanır ve kWh değerine çevrilebilir. Renk ölçümünde L, a ve b değerleri karşılaştırılarak ΔE bulunur; 1,0 altı uyum, 2,0 üstü ret olarak değerlendirilir. Yıkama sonrası durulama ve gramaj kontrolü boyamanın kalıcılığını ve…

Sık yapılan hatalar

• Boya oranı ile konsantrasyonu karıştırmak: Boya oranı iplik kütlesine, konsantrasyon banyao hacmine göre tanımlanır. Karıştırılırsa banyaodaki toplam boya miktarı hatalı çıkar.
• Boya tutmada paydayı net kumaş kütlesi yapmak: Payda kullanılan toplam boyadır; kumaş kütlesi kullanılırsa tutma yüzdesi gerçek değerden çok yüksek bulunur.
• Isı yükünü iplik kütlesiyle hesaplamak: Isıtılan banyo suyudur; iplik kütlesi üzerinden hesaplanan ısı yükü banyoyu yeterince ısıtmaz.

İlgili konular

• Gramaj
• Kumaş Büküm Açısı Sayımı
• Kumaş Mukavemet Ölçümü
• Atkı Örme
• Çözgü Örme
• Örme Hızını Etkileyen Etmenler