Kromozom Yapısı ve Özellikleri nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Kromozomun temel yapısını ve nükleozom hâlinde paketlenmesini açıklar.
• Sentromer, kinetokor, sentriyol, bant ve telom er gibi yapıları karşılaştırır.
• Sentromer konumuna göre kromozom tiplerini sınıflandırır.
• Homolog kromozomları tanımlar ve krossing-over ile ilişkisini açıklar.
• Kromozom ve DNA miktarı değişimlerini n ve 2n bağıntısıyla hesaplar.

Anahtar fikirler

• Kromozom, DNA ile histon proteinlerinin bileşimidir; kromatinin temel paketlenme birimi nükleozomdur.
• Sentromer iki kardeş kromatiti bir arada tutar; sentromerin üzerinde oluşan kinetokora iğ iplikleri bağlanır.
• Sentriyol kromozomun bir parçası değildir; sitoplazmada bulunur ve iğ ipliklerinin oluşumunu sağlar.
• Kromozomun uçlarındaki telomerler, her bölünmede kısalan uçların kaybını önler.
• Sentromerin konumuna göre metasentrik, submetasentrik, akrosentrik ve telosentrik kromozomlar ayrılır.
• Homolog kromozomlar biri anneden biri babadan gelir; aynı lokuslarda bulunur ve 2n sayısını oluşturur.

Konunun özeti

Sentromer iki kardeş kromatiti bir arada tutar, üzerinde oluşan kinetokora iğ iplikleri bağlanır. Kromozomun uçlarındaki telomerler kısalma olayını önler, bantlar kromozomun kimliğini belirler, sentriyol ise sitoplazmada iğ ipliklerinin oluşumunu sağlar. Homolog kromozomlar biri anneden biri babadan gelir ve 2n sayısını oluşturur. S evresinde DNA eşlenir, kromozom sayısı değişmez; kardeş kromatitler mitozun ve mayoz II'nin anafazında ayrılır.

Sık yapılan hatalar

• Sentromer ile kinetokoru aynı yapı sanmak: Sentromer DNA dizisinin bulunduğu bölgedir; kinetokor ise bu bölgenin üzerinde oluşan protein tabakasıdır.
• Sentriyolün kromozomun bir parçası olduğunu düşünmek: Sentriyol kromozom üzerinde değil, sitoplazmada serbest bulunan ayrı bir yapıdır.
• S evresinde kromozom sayısının iki katına çıktığını sanmak: S evresinde yalnızca DNA eşlenir; kromozom sayısı sabit kalır, DNA miktarı iki katına çıkar.

İlgili konular

• Popülasyon ve Komünite Ekolojisi
• Popülasyon ve Komünite Ekolojisi – Uygulama ve Değerlendirme
• Hücre Bölünmeleri ve Üreme
• Hücre Döngüsü, Mitoz ve Sitokinez
• Mayoz Bölünme ve Kromozom Sayısı
• Eşeysiz Üreme