Kazanılmış Bağışıklık (Aktif ve Pasif Bağışıklık) nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Antijen ile antikor kavramlarını tanımlayarak bunların birbirine bağlanma biçimini açıklar.
• Aktif bağışıklığın vücudun kendi bağışıklık yanıtıyla oluşmasını ve süresinin uzunluğunu belirtir.
• Pasif bağışıklığın dışarıdan hazır bağışıklık maddesi sağlanmasıyla gerçekleştiğini açıklar.
• Bağışıklık belleğinin nasıl oluştuğunu ve ikinci karşılaşmada yanıtın neden hızlı geliştiğini anlatır.
• Aşıların bağışıklık belleği oluşturarak hastalığa karşı koruyucu işlevini tartışır.

Anahtar fikirler

• Antijen bağışıklık yanıtı oluşturabilen maddedir; hastalık yapan etkenin kendisi değildir.
• Antikorlar antijene özgüdür; her antijen için farklı bir antikor yapısı oluşur.
• Aktif bağışıklık kendi bağışıklık hücrelerimizle oluştuğu için genellikle daha uzun süreli koruma sağlar.
• Pasif bağışıklık hazır antikor verildiği için hemen etki gösterir ancak kalıcı değildir.
• Bağışıklık belleği sayesinde ikinci karşılaşmada yanıt daha kısa sürede ve daha güçlü gelişir.
• Aşı, hastalık etkeniyle karşılaşmadan önce bağışıklık belleğini oluşturmayı amaçlar.

Konunun özeti

Antijen, bağışıklık yanıtı oluşturabilen yabancı maddedir; vücut bu maddeyi tanıyıp antikor üreten hücreleri çoğaltır. Antikor antijene bağlanarak onu etkisizleştirir veya yok edilmesini sağlar. Bu yanıtı vücudun kendi bağışıklık hücreleri oluşturduğu için aktif bağışıklık denir ve genellikle uzun sürer. Pasif bağışıklıkta ise antikor hazır hâlde dışarıdan verilir; koruma hemen başlar ancak kalıcı değildir. İlk karşılaşmada oluşan uzun ömürlü lenfositler bağışıklık belleğini oluşturur ve ikinci karşılaşmada yanıt çok daha hızlı gelişir. Aşı, bu belleği hastalık oluşmadan önce hazırlamayı amaçlar. Bağışıklık yalnızca antikorla değil, antikor üretmeyen hücresel yanıtlarla da sağlanabilir.

Sık yapılan hatalar

• Hata: Antijeni hastalık yapan etkenin kendisi olarak tanımlamak. Antijen, bağışıklık yanıtı oluşturabilen ve çoğu zaman hastalık etkenlerinin bir parçası olan maddedir.
• Hata: Pasif bağışıklığın uzun süreli koruma sağladığını düşünmek. Pasif bağışıklıkta antikor dışarıdan verilir ve zamanla parçalanarak etkisini kaybeder.
• Hata: Aşının hastalık yapmadan bağışıklık kazandırdığını düşünmek. Aşı, hastalık oluşmadan önce bağışıklık belleğini hazırlar ve hastalık geçirilmeden koruma sağlar.

İlgili konular

• Nöronlarda Sinyal İletimi ve Sinaps
• Refleksler
• Kasların Kasılma Mekanizması