Kalite Kaybı ve Fire Analizi nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Kalite kaybı ile fire kavramlarını ayırt eder ve her birini üretim hattındaki noktalarla eşleştirir.
• Fire oranı, kayıp oranı ve fire maliyetini hesaplayarak üretim hattının kayıp profilini çıkarır.
• Süreç adımlarındaki kayıpları karşılaştırarak darboğaz noktasını belirler ve önceliklendirir.
• Fire verilerini neden kodlarıyla izleyerek kök neden analizini mümkün kılar.
• İyileştirme sonrası ikinci dönem ölçümüyle faaliyetin etkinliğini değerlendirir.

Anahtar fikirler

• Fire kaybı genellikle hat boyunca değil, kontrolü en zayıf olan noktada birikir.
• Her fire kaydı neden koduyla birlikte tutulmalıdır; neden kodu olmayan kayıt yönetim aracına dönüşmez.
• Görsel fire ile kalite kaybı farklı kayıt kodlarıyla ve ayrı maliyet kalemleriyle izlenmelidir.
• Hammadde fire ile üretim fire aynı şekilde değerlendirilemez; ikisi ayrı ayrı planlanır.
• Fire azaltma faaliyetleri farklı dönemlerde ölçülerek kalıcı etkinlik kanıtlanmalıdır.
• Yeniden değerlendirilebilen artıklar fire olarak kaydedilir ama toplam kayıptan ayrıca izlenir.

Konunun özeti

Fire oranı (%) = Fire Miktarı ÷ Üretilen Miktar × 100 ile hesaplanır; 400 kg üretimde 20 kg fire için oran %5 bulunur. Kayıp oranı ise (Hammadde Girişi − Satılabilir Ürün) ÷ Hammadde Girişi × 100 formülüyle verim kaybını gösterir ve 1000 kg girişten 780 kg çıkışta %22 olarak hesaplanır. Darboğaz, adım bazlı kayıp oranlarının en yüksek olduğu noktadır. Fire maliyeti, fire miktarı ile birim maliyetin çarpımıdır; 80 kg fire ve 11 maliyet birimi/kg için 880 maliyet birimi tutar. Fire azaltma oranı (%) = (Önceki Oran − Yeni Oran) ÷ Önceki Oran × 100 formülüyle etkinlik ölçülür; %8'den %3'e düşüş %62,5 azaltma demektir. Yatırımın geri dönüş süresi ise yatırım tutarının aylık kazanca bölünmesiyle…

Sık yapılan hatalar

• Fire ile fire oranını karıştırmak: Fire mutlak miktardır, fire oranı ise bu miktarın üretim miktarına oranıdır; yüzde verilirken mutlak miktar kullanılırsa önceliklendirme yanlış yapılır.
• Kaybı yalnızca hammadde ağırlığında hesaplamak: Kesim artığı, ayrılan toz, sızıntı ve yeniden işleme kaybı da hesaba katılmalıdır; aksi hâlde kayıp olduğundan küçük görünür.
• Görsel fire ile kalite kaybını ayırmamak: Görünür ölçüde sağlam fakat standart dışı ürün ile fiziksel olarak zarar görmüş ürün farklı neden kodlarıyla kaydedilmelidir.

İlgili konular

• Denetim
• Gıda Katkıları ve Düzenleyici Çerçeve
• Gıda ve Sağlık Riskleri
• Ürün Geri Çağırma Süreci