İstatistiksel Kalite Kontrol nedir?
Makine ve · 12. Sınıf · Konu 38
Tahmini okuma süresi: 5 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Numune alma yöntemlerini karşılaştırır ve uygun yöntemi seçer
- Kontrol limitlerinin nasıl belirlendiğini açıklar
- Süreç kabiliyet indekslerini hesaplar ve yorumlar
- Bir kontrol grafiğindeki sapma ve eğilim durumlarını ayırt eder
- İstatistiksel kontrolden elde edilen veriyi üretim kararına dönüştürür
Anahtar fikirler
- İstatistiksel kontrol süreci değerlendirir, tek tek ürünü denetlemez.
- Basit rastgele ve sistematik numune alma yöntemleri farklı durumlarda kullanılır.
- Standart sapma üretimin dağınıklığını ölçer.
- Alarm sınırı, ortalamanın üç standart sapma uzaklığındadır.
- Sınır dışı tek noktadan çok, ortalamaya giden eğilim önemlidir.
- Cpk değeri birin altına düştüğünde süreç riskli hâle gelir.
Konunun özeti
Alarm sınırı, ortalamanın üç standart sapma uzaklığındadır; tek noktadan çok eğilim ve siklik kalıpları önemlidir. Süreç kabiliyeti, tolerans genişliği ile yayılımın karşılaştırılmasından çıkar: Cp = (üst sınır − alt sınır) ÷ (6 × standart sapma), Cpk ise ortalamayı da hesaba katar. Örneklerde 50,05/49,95 sınırları ve 0,02 mm standart sapma ile Cp = 0,83 bulunmuş; 50,04 mm ortalamada süreç üst sınıra yakın olduğu için kabiliyet zayıf bulunmuştur. İstatistiksel kontrol kök neden analizi ve düzeltici faaliyetle birlikte değerlendirilmelidir.
Çözümlü mini örnek 1
Bir partiye ait beş parçanın ölçüm değeri 49,9 mm, 50,1 mm, 50,0 mm, 50,1 mm ve 49,9 mm'dir. Parti ortalaması kaçtır?
Ortalama hesaplanır: 250,0 ÷ 5 = 50,0 mm.
Çözümlü mini örnek 2
Bir tezgâhta 20 parça üzerinde ölçüm yapılmış, standart sapma 0,05 mm bulunmuştur. Bir sonraki hafta ölçümlerde standart sapma 0,12 mm'e çıkmıştır. Bu değişim nasıl yorumlanır?
Artış, sürecin kararlılığının bozulduğunu gösterir.
Sık yapılan hatalar
- Ürün denetimi ile süreç denetimini karıştırmak: Amaç ürünleri tek tek denetlemek değil, sürecin kararlılığını izlemektir.
- Tek sınır dışı noktayı sorun saymak: Tek bir nokta alarm verir; eğilim ve siklik kalıpları daha erken uyarı sağlar.
- Cp ile Cpk'yi aynı sanmak: Cp yalnızca yayılımı, Cpk ise ortalamayı da hesaba katar; ikisi farklı bilgi verir.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Makine ve · 12. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.