Felsefe-Bilim-Din İlişkisi nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Bilimin, felsefenin ve dinin temel yöntemini ve ölçütünü karşılaştırır.
• Doğrulanabilirlik ilkesinin din alanında nasıl işlediğini sorgular.
• Kutsal metinlerin tarih, dil ve coğrafya açısından incelenebilir olduğunu gösterir.
• Pozitivizmin dinin bilimsel alandan çıkarılması yönündeki tutumunu açıklar.
• Laiklik ilkesinin din ve devlet ilişkisindaki yerini tanımlar ve sınırlarını çizer.

Anahtar fikirler

• Bilim ölçüm ve tekrarlanabilirlik ölçütüyle, felsefe gerekçe ve tutarlılık ölçütüyle, din ise inanç ve anlam ölçütüyle çalışır.
• Doğrulanabilirlik ilkesi dinin bilimsel alana girmesini engellemez; dinin kendi alanında kalmasını ifade eder.
• Kutsal metinlerin tarihi, dili ve coğrafyası bilimsel yöntemlerle incelenebilir; bu inceleme metnin anlamına hükmetmez.
• Pozitivizm, dinin bilimsel bilgi alanından çıkarılmasını savunan bir felsefi tutumdur ve felsefe içinde tartışılır.
• Laiklik din ile devlet işlerinin ayrılmasıdır; dinin var olmasını yasaklamaz.
• Felsefe dinin varlığını kanıtlamaz ya da çürütmez; dinin kullandığı kavramları rasyonel biçimde tartışır.

Konunun özeti

Bilim ölçüm ve tekrarlanabilirlik ölçütüne, felsefe gerekçe ve tutarlılık ölçütüne, din ise inanç ve anlam ölçütüne dayanır. Doğrulanabilirlik ilkesi dinin bilimsel alana girmesini değil kendi alanında kalmasını ifade eder. Kutsal metinlerin tarihi, dili ve coğrafyası bilimsel yöntemlerle araştırılabilir. Pozitivizm dinin bilimsel bilgi alanından çıkarılmasını savunur; bu bir sınır ilkesidir. Laiklik ise din ile devlet işinin ayrılmasıdır. Üç alan arasındaki ilişki, birbirinin bulgusunu ölçütle sormakla sağlıklı biçimde kurulur.

Sık yapılan hatalar

• Dinî inancı bilimsel yöntemle sınamak: İnanç öznel bir duruştur ve deneysel doğrulama istemez. Bir inancın yanlış ilan edilmesi bilimsel bir işlem değildir.
• Kutsal metin incelemesini tamamen dışlamak: Metinlerin tarihi, dili ve coğrafyası bilimsel yöntemlerle araştırılabilir. Bu araştırma ile metnin anlamına hükmetme işi farklıdır.
• Pozitivizmi bilimin kendisi sanmak: Pozitivizm, yalnız doğrulanabilir olanı kabul eden bir felsefi tutumdur. Bilim, kendisini böyle bir sınırlamayla tanımlamaz.

İlgili konular

• Mantık ve Akıl Yürütme
• Psikoloji ve Sosyolojinin Temel Kavramları
• Felsefenin Alanı ve Soru Sorusu
• Varlık ve Ontoloji
• Bilgi ve Epistemoloji
• Şüphecilik