El Freni ve Park Destek Sistemi nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• El freninin mekanik ve elektromekanik yapılarını karşılaştırır.
• El freni kuvvet zincirini kurar ve kilitleme torkunu hesaplar.
• Pabuç açıklığını ölçerek el frenini usulüne uygun ayarlar.
• Park destek ve otomatik tutma sistemlerinin çalışmasını açıklar.
• El freni arızalarını belirtiye göre sınıflandırır ve kontrol sırası kurar.

Anahtar fikirler

• El freni sürüş sırasında değil, araç durduktan sonra park ve sabitleme amacıyla kullanılır.
• Tırnaklı kilit, kol bırakıldığında telin geri kaymasını önleyerek freni kilitli tutar.
• Kablo boyları eşitlenmezse iki taraftaki sıkma kuvveti farklı olur ve araç düz tutulamaz.
• Elektromekanik park frendi, elektrik kesildiğinde bile kilidi koruyan kendinden kilitlenen yapı kullanır.
• Pabuç açıklığı, pabuçlar sıkıldığında tamborun çevresinde eşit harekette bulunmasıyla ayarlanır.
• El freninin uzun süre tam gergin bırakılması pabuç ve tambur yüzeyinde aşınma ve yapışma yapar.

Konunun özeti

Kol kuvveti kol oranıyla büyütülür: oranı 8:1 olan bir kolla 150 N kuvvet uygulandığında kabloya iletilen kuvvet 1200 N olur. Kilitleme torku sıkma kuvveti ile tekerlek yarıçapının çarpımıdır; 0,30 m yarıçapta 3500 N sıkma kuvveti 1050 N·m tork verir. Aynı torku yarıçapla bölerek sıkma kuvveti de bulunabilir. Elektromekanik park frendinde motor torku redüksiyon oranıyla çarpılır; 60:1 oranlı bir motor 2 N·m üretirse çıkış torku 120 N·m olur. Eğim yüzdesi yükseklik farkının yatay mesafeye oranıdır; 12 m mesafede 240 mm fark yüzde 2 eğim verir. Ayar, pabuçların tambor çevresinde eşit hareket etmesiyle yapılır ve açıklık yeniden ölçülür.

Sık yapılan hatalar

• Lamba yanıyor diye el freninin yeterli olduğunu sanmak: Lamba yalnız mekanizmanın kilitlendiğini gösterir, tutma kapasitesi ayrıca ölçülmelidir.
• Kablo gerginliğini ayar yapmadan önce vermek: Ayar önce fren organında yapılmalı, aksi hâlde kablo gerilimi ayarı bozulur.
• Pabuç açıklığını gözle tahmin etmek: Açıklık kumpasla ölçülmeli, düzensiz pabuç hareketi ayarın bozuk olduğunu gösterir.

İlgili konular

• Klima ve Soğutma Devresi
• Hidrolik Fren
• ABS ve ESP
• Süspansiyon Çeşitleri
• Direksiyon Sistemleri
• Motor Devreye Alma ve Alıştırma