Doğru Akım ve Alternatif Akım nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Doğru akım ve alternatif akımı yön değiştirme davranışlarıyla ayırt eder.
• Frekans, periyot, etkin değer ve tepe değer arasındaki ilişkiyi açıklar.
• Doğrultucu ve yumuşatıcı devrelerinin temel görevini anlatır.
• Tıbbi cihazlarda doğru akım besleme tercihinin nedenlerini değerlendirir.
• Verilen dalga biçimi verilerinden periyot, etkin ve tepe değeri hesaplar.

Anahtar fikirler

• Doğru akımda akım yönü sabittir, alternatif akımda periyodik olarak değişir.
• Şebeke frekansı Türkiye'de 50 Hz'dir; periyodu 0,02 saniyedir.
• Ölçü aletleri doğru akımda etkin değerle, alternatif akımda da etkin değerle aynı sayıyı gösterir.
• Doğrultucu olmadan alternatif gerilim doğrudan cihaz kartına verilemez.
• Yumuşatıcı kondansatörün anma gerilimi besleme geriliminden düşük seçilirse yetersiz kalır.
• Tıbbi cihazlarda düşük gürültülü besleme hasta ölçümlerinin doğruluğunu doğrudan etkiler.

Konunun özeti

Frekans ile periyot ters orantılıdır, Türkiye'de şebeke frekansı 50 Hz'dir. Sinüs dalga için tepe değer, ortalama değer ve etkin değer farklı büyüklüklerdir; ölçü aletleri etkin değeri gösterir. Alternatif gerilim, doğrultucu ve yumuşatıcı katmanlarla kararlı doğru akıma çevrilir. Tıbbi cihazlarda düşük gürültülü kararlı besleme, ölçüm doğruluğunu doğrudan etkilediği için besleme katmanı titizlikle seçilir.

Sık yapılan hatalar

• Frekans ile periyodu ters almak: Frekans arttıkça periyot azalır; periyot sorusunda mutlaka bölme işlemi yapılır.
• Doğru akım için ortalama değeri sıfır saymak: Doğru akımda yön sabit olduğu için ortalama değer sıfır değildir, etkin değere eşittir.
• Tepe değer ile etkin değeri aynı sanmak: Sinüs bir dalgada tepe değer etkin değerden yaklaşık 1,4 kat büyüktür.

İlgili konular

• Tıbbi Cihaz Yaşam Döngüsü ve Bakım Planı
• Temel Büyüklükler
• Devre Elemanları
• Seri ve Paralel Devre Bağlantıları
• Tıbbi Cihazlarda Güç Kaynağı ve Yedekleme
• Multimetre