Deyim ve Atasözlerinde Anlam nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Atasözünün ve deyimin tanımını yapar.
• Deyim ile atasözü arasındaki farkı yapı ve anlam yönünden açıklar.
• Yaygın atasözlerini ve deyimleri doğru yorumlar.
• Bir sözün anlamını cümlenin bağlamından bulur.
• Günlük hayatta atasözü ve deyim kullanımını gerekçesiyle örnekler.

Anahtar fikirler

• Atasözü geçmişten gelen, halkın yüzyıllarca kullandığı bir söz olduğu için ağızdan ağıza aktarılır.
• Deyim genellikle bir iki sözcükten oluşur ve tek başına tam bir yargı bildirmez.
• Atasözü bir cümle olarak yazılır, deyim ise cümlenin içinde yer alır.
• Her karşılaştığımız söz atasözü değildir; yaygın ve köklü olması gerekir.
• Sözün anlamı, içinde geçtiği cümlenin durumuna göre netleşir.
• Bazı atasözleri zamanla deyimleşmiş, bazı deyimler de atasözü biçimine dönüşmüştür.

Konunun özeti

Deyim ise yapısı sabit, çoğunlukla bir iki sözcükten oluşan ve bir durumu kısaca belirten hazır bir öbeğe it. Atasözü bağımsız bir cümle kurup yargıda bulunur; deyim cümle içinde kullanılıp durumu gösterir. İkisinin de anlamı cümlenin bağlamından bulunur.

Sık yapılan hatalar

• Deyim ile atasözünü aynı saymak: Damlaya damlaya göl olur. bir atasözüdür çünkü kendi başına bir yargı cümlesidir; Eli açık ise tek başına anlam taşımayan bir deyimdir.
• Sözün yalnızca ilk kelimesine bakmak: Başından aşkın sözünde baş ve aşkın sözcükleri birlikte düşünülür; yalnızca baş kelimesine bakmak anlamı yanlış çıkarır.
• Her karşılaşılan sözü atasözü sanmak: Atasözü sayılması için yüzyıllarca yaşamış ve herkesçe bilinen yaygın bir söz olması gerekir.

İlgili konular

• Hece, Kelime ve Sözcük Anlamı
• Sözcükler Arasındaki Anlam İlişkileri
• Gerçek Anlam ve Mecaz Anlam
• Sözcük Yapısı: Kök ve Ekler
• Anlam Katmanları ve Söz Sanatları
• Cümle Bilgisi