Biyolojik Birikim nedir?
Biyoloji · 10. Sınıf · Konu 42
Tahmini okuma süresi: 9 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Biyoakümülasyon ve biyomagnifikasyonu tanımlar.
- Toksinlerin besin zincirinde yoğunlaşmasını açıklar.
- DDT ve ağır metalleri örnek verir.
- Biyolojik birikimin insan sağlığına etkisini yorumlar.
- Zararlı maddelerin kontrolüne yönelik önlemleri sıralar.
Anahtar fikirler
- Fitoplankton < zooplankton < küçük balık < büyük balık < balıkçıl kuş
- Trofik düzey arttıkça toksik madde derişimi artar.
- Doku derişimi = Alınan − Atılan − Parçalanan (birikim pozitifse dokuda artar)
- DDT'nin kartallarda yumurta kabuğu incelmesine yol açtığı, Rachel Carson'un 1962 tarihli Sessiz Bahar kitabıyla gündeme gelmiştir.
- Biriken maddeler vücuttan atılamaz ve yağ dokusunda depolanır.
- Biyolojik birikim, parçalanamayan toksik maddelerin canlı dokusunda ve besin zinciri boyunca yoğunlaşmasıdır — Biyolojik Birikim konusunda önemli bir kavramdır.
Konunun özeti
DDT ve metil cıva gibi maddeler en yüksek derişime üst trofik düzeylerde ulaşır ve insan sağlığını tehdit eder. Kirlilik denetimi ve organik tarım koruyucu önlemlerdir.
Çözümlü mini örnek 1
Bir gölde DDT suda 0,000003 ppm iken fitoplanktonlarda 0,04 ppm, küçük balıklarda 0,5 ppm, büyük balıklarda 2 ppm, balıkçıl kuşlarda 25 ppm ölçülmüştür. Bu durumu açıklayınız.
Verilen derişimler basamak basamak artar: 0,000003 ppm, 0,04 ppm, 0,5 ppm, 2 ppm ve 25 ppm sırasıyla büyüyür. Bu, biyomagnifikasyonun tipik bir örneğidir.
Çözümlü mini örnek 2
Bir kişinin beslenmesinde sürekli olarak kirli deniz ürünlerine yer vermesi neden risk taşır?
Bu nedenle tüketim çeşitlendirilmeli ve deniz kirliliği kaynağında denetlenmelidir.
Sık yapılan hatalar
- Biyoakümülasyon ve biyomagnifikasyonu eşitlemek: İlki bireyde, ikincisi zincirde birikimdir.
- Toksinin "küçük balıkta en fazla" olduğunu sanmak: Derişim üst düzeylerde daha yüksektir.
- Bitkilerin de toksin biriktirmediğini düşünmek: Fitoplankton gibi üreticiler de biriktirir.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Biyoloji · 10. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.