Bitkilerde Tepki ve Bitkisel Hormonlar nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Tropizm ile nasti tepkilerini örnekleriyle karşılaştırır.
• Başlıca bitkisel hormonların görevlerini açıklar.
• Işığa ve yerçekimine yönelik bitki hareketlerini mekanizmasıyla değerlendirir.
• Bitkisel hormonların tarımsal uygulamalarını örneklerle gösterir.
• Bitkilerde tepki mekanizmalarının hormonal düzenlemesini adım adım açıklar.

Anahtar fikirler

• Yerçekimine karşı tepkide auxin alt tarafa birikir; kök aşağı, gövde yukarı büyür.
• Hassas yapağın dokunulunca kapanması temas nastisine örnektir.
• Etilen tek gaz hâlinde bulunan bitkisel hormondur.
• Tarımda suni olgunlaştırıcı olarak etilen, çimlenmeyi hızlandırmak için giberellin kullanılır.
• Tropizm kalıcıdır, nasti ise uyaran kalkınca büyük ölçüde normale döner.
• Bitkisel hormonlar az miktarda üretilir ve etkileri hedef dokuya yayılma yoluyla görülür.

Konunun özeti

Tropizmler uyaran yönüne bağlı ve büyümeyle oluşur (fototropizm, gravitotropizm, hidrotropizm, tigmotropizm); nastiler ise yön bağımsızdır. Bu tepkiler bitkisel hormonlarla düzenlenir: aksin uzamayı, giberellin çimlenmeyi, sitokinin hücre bölünmesini, absisik asit stoma kapanışını, etilen ise meyve olgunlaşmasını ve yaprak dökümünü sağlar.

Sık yapılan hatalar

• Tropizm ile nastinin karıştırılması: Tropizm uyaran yönüne bağlıdır ve büyümeyle olur; nasti yön bağımsızdır.
• Etilen ile giberellinin görev karıştırılması: Etilen olgunlaşma, giberellin çimlenme ve gövde uzaması içindir.
• Absisik asidin büyüme hormonu sanılması: Absisik asit stres hormonudur, stoma kapanışını ve durgunluğu sağlar.

İlgili konular

• Üreme Sistemi ve Gelişme
• Üreme Sistemi ve Gelişme – Uygulama ve Değerlendirme
• Canlılık ve Tepki
• Duyu Organları ve Uyarıların Yorumlanması
• Alerji
• Homeostazi ve Geri Bildirim Mekanizmaları