17. Yüzyıl Rasyonalizm Felsefesi nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Rasyonalizmin temel ilkesini açıklar.
• Descartes'ın kuşku yöntemini ve sonuçlarını değerlendirir.
• Spinoza'da töz ve özgürlük ilişkisini tartışır.
• Leibniz'in monad düşüncesini açıklar.
• Rasyonalizmin güçlü ve zayıf yönlerini karşılaştırır.

Anahtar fikirler

• Rasyonalizm, kesin bilginin akılla elde edilebileceğini savunur.
• Descartes, kuşku sıralamasının sonunda düşünen öznenin varlığını kesin sayar.
• Descartes, bedeni bir makineye benzeten "hayvan makinesi" düşüncesiyle ün kazanmıştır.
• Spinoza, gerçekliğin tek bir tözden oluştuğunu savunur.
• Spinoza'ya göre doğa, Tanrının kendisidir.
• Leibniz, monadları anlamsal gerçekliğin temel birimleri olarak tanımlar.

Konunun özeti

Descartes, kuşku yöntemiyle kuşkulanamayan bir zemin aramış ve düşünen öznenin varlığını temel almıştır. Spinoza, gerçekliği tek bir töze indirgenmiş ve doğanın kendisini Tanrı olarak görmüştür. Leibniz, monad kavramıyla gerçekliği anlatmış ve aklı doğanın bütününü yansıtan bir ayna olarak görmüştür. Üç düşünürün ortak yanı, akla akıl dışında hiçbir temel tanımak gerekmediği düşüncesidir.

Sık yapılan hatalar

• Rasyonalizmi deneyi tamamen reddetmek sanmak: Rasyonalist düşünürler de gözlemden yararlanır; fark, bilginin temel kaynağının akıl sayılmasıdır.
• Descartes'ın cogito adımını duyulara dönmek sanmak: Cogito, duyuların kuşkulandığı noktada bile kuşku edilemeyen tek şeyi gösterir.
• Spinoza'da tözü Tanrıdan ayırmak: Spinoza'ya göre doğa ve Tanrı aynı şeydir; bu görüş onun en çok tartışılan iddiasıdır.

İlgili konular

• Aristoteles Felsefesi
• Ortaçağ Felsefesi
• İslam Felsefesi
• 17. Yüzyıl Empirizm Felsefesi
• 18. Yüzyıl Aydınlanma Felsefesi
• Hegel ve Tarihselcilik