17. Yüzyıl Empirizm Felsefesi nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Empirizmin temel ilkesini açıklar.
• Locke'da tabula rasa düşüncesini açıklar.
• Birincil ve ikincil nitelikler ayrımını değerlendirir.
• Berkeley'de algı ve varlık ilişkisini tartışır.
• Hume'da nedensellik sorununu ve şüpheciliği açıklar.

Anahtar fikirler

• Empirizm, bilginin temel kaynağının deney ve gözlem olduğunu savunur.
• Locke'a göre zihin doğuşta boş bir sayfadır.
• Locke, düşünceleri basit ve karmaşık olarak ikiye ayırır.
• Berkeley'e göre var olan algılanan şeydir.
• Hume, izlerim arasındaki nedenselliği zorunlu değil alışkanlık sayar.
• Hume'a göre deney, olayları birlikte düşünmeyi öğretir ama ilişkiyi kanıtlamaz.

Konunun özeti

Locke, zihnin doğuşta boş bir sayfa olduğunu ve bütün bilginin deneyden geldiğini söyler. Berkeley, varlığın algıdan bağımsız olmadığını ileri sürer. Hume, izlerimiz arasındaki sabit bağlantıların zorunluluk değil alışkanlık olduğunu gösterir. Nedensellik ve zorunluluk soruları, empirizmin en güçlü eleştirilerin konusudur. Empirizmin güçlü yanı gözleme dayanması, zayıf yanı ise genel ilkeleri açıklamakta yetersiz kalmasıdır.

Sık yapılan hatalar

• Empirizmi gözlemi reddetmek sanmak: Empirizm, bilgiyi gözlemden türetir; reddettiği şey gözleme verilen bütün işlevdir, gözlemin kendisi değil.
• Tabula rasa deyince hiçbir şey bilmeyi kastetmek: Boş sayfa, zihnin deneyle doldurulacağı anlamına gelir; deneyden önce bilgi yoktur ama kabiliyet vardır.
• İkincil nitelikleri tamamen gerçek saymak: İkincil nitelikler, algılayanın durumuna bağlı olduğu için nesnenin kendisine ait değildir.

İlgili konular

• Ortaçağ Felsefesi
• İslam Felsefesi
• 17. Yüzyıl Rasyonalizm Felsefesi
• 18. Yüzyıl Aydınlanma Felsefesi
• Hegel ve Tarihselcilik
• Pozitivizm Felsefesi