Okulda Demokratik Katılım

Konu Anlatımı

Bu Derste Ne Öğreneceğiz?

Bu derste şunları öğreneceksin:

• Sınıf başkanı ve başkan yardımcısı seçiminin nasıl yapıldığını açıklar.
• Öğrenci meclisinin görevini bilir.
• Sınıf kurallarının birlikte belirlenmesinin önemini açıklar.
• Öneri, tartışma, oy ve uygulama adımlarından oluşan karar sürecini uygular.
• Söz hakkı, çoğunluk ve azınlık hakkı kavramlarını karşılaştırır.

Ön Bilgi

Bu konuyu anlamak için önce Cumhuriyetin Getirdiği Yenilikler konusunu bilmen gerekir. Cumhuriyet, egemenliğin millete ait olduğu yönetim biçimi olarak 29 Ekim 1923'te ilan edilmiştir.

• Cumhuriyetin ne zaman ve hangi kurumun kararıyla ilan edildiğini açıklar.
• Cumhuriyetle birlikte gelen yenilikleri gruplar ve açıklar.
• Eğitim birliği ve yeni Türk alfabesinin önemini erteler.

Sınıfta ve okulda seçim, meclis, kural belirleme, oyda uzlaşma ve şiddetsiz çatışma çözümü yoluyla demokratik katılımın nasıl sağlandığı.

Konu Nedir?

Sınıf başkanı ve başkan yardımcısı seçiminin nasıl yapıldığını açıklar. Sınıf başkanı ve başkan yardımcıları seçimle göreve gelir.

Hedefler

• Sınıf başkanı ve başkan yardımcısı seçiminin nasıl yapıldığını açıklar.
• Öğrenci meclisinin görevini bilir.
• Sınıf kurallarının birlikte belirlenmesinin önemini açıklar.
• Öneri, tartışma, oy ve uygulama adımlarından oluşan karar sürecini uygular.
• Söz hakkı, çoğunluk ve azınlık hakkı kavramlarını karşılaştırır.
• Tartışmaların şiddetsiz çözülmesi için uygun yolları uygular.

Önemli Noktalar

Sınıf başkanı ve başkan yardımcıları seçimle göreve gelir.

Aday olmak ve oy kullanmak her öğrencinin hakkıdır, kimse zorlanamaz.

Öğrenci meclisi, sınıf isteklerini okul yönetimine ileten bir kuruldur.

Sınıf kuralları birlikte belirlenir, kabul edilen kurallar panoya yazılır.

Karar verme süreci öneri, tartışma, oylama ve uygulama adımlarından oluşur.

Çoğunluğun kararı bağlayıcıdır ama karşı görüş sahibi sözünü alabilir.

Gruba ödev dağıtımında iş yükünün dengeli paylaşılması demokratik bir davranıştır.

Tartışmada alay, hakaret ve söz kesme kabul edilmez; şiddet çözüm değildir.

Kurallar ve Örüntüler

Örnekler

1. Örnek 1: Seçim Sonucunu Bulma Sınıf başkanlığı seçiminde bir aday 12 oy, diğer aday 8 oy almıştır. Kim başkan seçilir?

   Adım 1: Oy sayıları karşılaştırılır: 12 oy ve 8 oy.

   Adım 2: Seçimde en çok oyu alan aday göreve seçilir.

   Adım 3: 12 oy alan aday, 8 oy alan adaydan çok oy aldığı için başkan olur.

   Sonuç: 12 oy alan aday sınıf başkanı seçilir.

2. Örnek 2: Karar Sürecini Sıralama Sınıfa yeni bir kitaplık kurulması isteğinde izlenmesi gereken dört adım nedir?

   Adım 1: İstek öneri olarak gündeme gelir.

   Adım 2: Farklı seçenekler tartışılır ve karşılaştırılır.

   Adım 3: Oylama yapılır ve sonuç sayılır.

   Adım 4: Kazanılan karar uygulanır, sonucu birlikte izlenir.

   Sonuç: Öneri, tartışma, oylama ve uygulama adımları.

3. Örnek 3: Hatalı Tartışma Davranışı Sınıf tartışmasında bir öğrenci arkadaşının fikrini dinlemeden yüksek sesle bağırmaya başlamıştır. Bu davranış nasıl değerlendirilir?

   Adım 1: Demokratik tartışmada söz hakkı vardır ama sözü kesmek yoktur.

   Adım 2: Bağırmak karşı tarafı saygısızca susturmaya çalışmaktır.

   Adım 3: Öğrenci sözünü sakin biçimde ilerletmeli ve karşı görüşü dinlemelidir.

   Sonuç: Yanlış bir davranıştır; sakin konuşulmalı ve karşı görüş dinlenmelidir.

4. Örnek 4: Kural Örneği Bulma Aşağıdakilerden hangisi sınıfça birlikte belirlenebilecek bir kural örneğidir?

   Adım 1: Kural, sınıftaki herkesin uyması gereken bir davranışı belirtir.

   Adım 2: Sınıfın toplantıda oyladığı kural birlikte belirlenmiş sayılır.

   Adım 3: Yalnızca öğretmenin kendi isteği değil, oylanarak kabul edilen madde kural olur.

   Sonuç: Toplantıda oylanarak kabul edilen ve panoya yazılan sınıf maddesi.

5. Örnek 5: Çoğunluk ve Azınlık Oyalamada bir görüş 9 oy, karşı görüş 5 oy almıştır. Karara katılmayan öğrenciler ne yapabilir?

   Adım 1: Oylamada 9 oy alan görüş çoğunluk olduğu için karar kabul edilir.

   Adım 2: Karar tüm sınıf için bağlayıcıdır ve uygulanır.

   Adım 3: Karşı görüş sahipleri söz hakkını kullanarak görüşlerini bir sonraki toplantıda belirtebilir.

   Sonuç: Karara uymak zorundadırlar, ancak görüşlerini ileride ifade edebilirler.

Basit Örnek

Önce kolay bir örnekle başlayalım.

Örnek 1: Seçim Sonucunu Bulma

Sınıf başkanlığı seçiminde bir aday 12 oy, diğer aday 8 oy almıştır. Kim başkan seçilir?ha sağlam öğrenmek için şu konularla birlikte çalışabilirsin:

• Demokratik Değerler ve Sorumluluklarımız Demokrasi, halkın yönetime katıldığı ve kararların ortak kurallara göre alındığı yaşam biçimidir.
• Cumhuriyetin Getirdiği Yenilikler Cumhuriyet, egemenliğin millete ait olduğu yönetim biçimi olarak 29 Ekim 1923'te ilan edilmiştir.
• Üretim ve Tüketim İhtiyaçlar yaşam için zorunlu, istekler ise arzu edilen şeylerdir.

İleri Örnek

Şimdi daha zor bir örneği birlikte çözelim.

Örnek 5: Çoğunluk ve Azınlık

Oyalamada bir görüş 9 oy, karşı görüş 5 oy almıştır. Karara katılmayan öğrenciler ne yapabilir?

1. Adım 1: Oylamada 9 oy alan görüş çoğunluk olduğu için karar kabul edilir.
2. Adım 2: Karar tüm sınıf için bağlayıcıdır ve uygulanır.
3. Adım 3: Karşı görüş sahipleri söz hakkını kullanarak görüşlerini bir sonraki toplantıda belirtebilir.

Cevap: Karara uymak zorundadırlar, ancak görüşlerini ileride ifade edebilirler.

Hatırla: bu konuyu Okulda Demokratik Katılım başlığındaki sorulara geçmeden önce kısa bir kez daha gözden geçir.

Adım Adım Çözülmüş Örnekler

İki örneği birlikte adım adım çözelim.

Cevap: 12 oy alan aday sınıf başkanı seçilir.

Örnek 2: Karar Sürecini Sıralama

Sınıfa yeni bir kitaplık kurulması isteğinde izlenmesi gereken dört adım nedir?

1. Adım 1: İstek öneri olarak gündeme gelir.
2. Adım 2: Farklı seçenekler tartışılır ve karşılaştırılır.
3. Adım 3: Oylama yapılır ve sonuç sayılır.
4. Adım 4: Kazanılan karar uygulanır, sonucu birlikte izlenir.

Cevap: Öneri, tartışma, oylama ve uygulama adımları.

Kavram Karşılaştırma Tablosu

Aynı derste geçen kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.

Öğrendiklerimizi Yaşamda Uygulayalım

Öğrendiklerimizi günlük yaşamda nasıl kullanacağımızı birlikte görelim.

Özet

• Okulda demokratik katılım; başkan ve başkan yardımcılarının seçimle göreve gelmesi, öğrenci meclisinin istekleri iletmesi ve sınıf kurallarının birlikte belirlenmesiyle sağlanır.
• Karar verme süreci öneri, tartışma, oylama ve uygulama adımlarından oluşur.
• Çoğunluğun kararı bağlayıcı olsa da herkesin söz hakkı vardır.
• Gruba ödev dağıtımında yükün dengeli paylaşılması ve tartışmaların saygı çerçevesinde yürütülmesi demokratik bir sınıfın temel özellikleridir.

Sık Yapılan Hatalar

Bu derste en sık yapılan hataları bulacaksın. Her satırda üç şey var: hata ne, neden yanlış, doğrusu ne.

• Oylamadan sonra kararı hiç uygulamamak — neden yanlış: Çoğunlukla alınan karar bütün sınıf için bağlayıcıdır; karara katılmayanlar da kararı uygulamakla yükümlüdür. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Arkadaşları oy vermeye zorlamak — neden yanlış: Oy kullanmak her öğrencinin kendi kararıdır; baskı yapmak demokratik katılımın özünü bozar. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Başkan seçildikten sonra keyfî davranmak — neden yanlış: Sınıf başkanı da sınıf kurallarına uymak zorundadır, görev sırf unvanla verilen bir ayrıcalık değildir. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Kaybettiği oy için arkadaşını suçlamak — neden yanlış: Seçim bir yarış değil ortak bir sorumluluktur; kazanan da kaybeden de sonuca uymak ve saygı göstermekle yükümlüdür. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.

Kendini Dene

Aşağıdaki üç cümleyi incele ve her birinin doğru olup olmadığını belirle.

1. Sınıf başkanı ve başkan yardımcıları seçimle göreve gelir. — doğru mu?
2. Aday olmak ve oy kullanmak her öğrencinin hakkıdır, kimse zorlanamaz. — doğru mu?
3. Öğrenci meclisi, sınıf isteklerini okul yönetimine ileten bir kuruldur. — doğru mu?

Cevap anahtarı: 1) Doğru. Demokratik yaşam: kararların toplulukça alındığı düzen 2) Doğru. Seçimde en çok oyu alan aday göreve seçilir 3) Doğru. Öğrenci meclisi: sınıf temsilcilerinden oluşan kurul

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.

İlgili Konular

Bu konuyu daha sağlam öğrenmek için şu konularla birlikte çalışabilirsin:

• Demokratik Değerler ve Sorumluluklarımız Demokrasi, halkın yönetime katıldığı ve kararların ortak kurallara göre alındığı yaşam biçimidir.
• Cumhuriyetin Getirdiği Yenilikler Cumhuriyet, egemenliğin millete ait olduğu yönetim biçimi olarak 29 Ekim 1923'te ilan edilmiştir.
• Üretim ve Tüketim İhtiyaçlar yaşam için zorunlu, istekler ise arzu edilen şeylerdir.