Kültür ve Kültürel Miras

Konu Anlatımı

Bu Derste Ne Öğreneceğiz?

Bu derste şunları öğreneceksin:

• Kültürün maddi ve manevi unsurlarını örnekleriyle ayırt eder.
• Millî ve manevi değerlerini tanır ve önemini açıklar.
• Ülkemizin kültürel miras örneklerini yeriyle birlikte belirtir.
• Kültürel mirası koruma sorumluluğunu davranışlarıyla ifade eder.

Ön Bilgi

Bu konuyu anlamak için önce Afetlerin Etkilerinin Azaltılması konusunu bilmen gerekir. Afet; doğal ya da insan kaynaklı nedenlerle ortaya çıkıp insanların yaşamını olumsuz etkileyen olaydır.

• Doğal afetleri ve insan kaynaklı afetleri ayırt eder.
• Afet öncesinde alınması gereken önlemleri sıralar.
• Afet sırasında güvenli davranışları uygular.

Kültürün maddi ve manevi unsurları, millî değerler, gelenekler ve kültürel mirasın korunması.

Konu Nedir?

Kültürün maddi ve manevi unsurlarını örnekleriyle ayırt eder. Kültür toplumun kimliğini ve yaşam biçimini belirler.

Hedefler

• Kültürün maddi ve manevi unsurlarını örnekleriyle ayırt eder.
• Millî ve manevi değerlerini tanır ve önemini açıklar.
• Ülkemizin kültürel miras örneklerini yeriyle birlikte belirtir.
• Kültürel mirası koruma sorumluluğunu davranışlarıyla ifade eder.

Önemli Noktalar

Kültür toplumun kimliğini ve yaşam biçimini belirler.

Deyim, atasözü ve gelenekler manevi kültürün unsurlarıdır.

Bayrağımız ve İstiklâl Marşımız millî değerlerimizdendir.

Göbeklitepe Şanlıurfa'da, Efes Antik Kenti İzmir'dedir.

Tarihî eserlere zarar vermek kültürel mirası yok eder.

Kurallar ve Örüntüler

Örnekler

1. Örnek 1: Kültür Unsurunu Sınıflandırma Bir caminin minaresi kültürün hangi unsuruna örnektir?

   Adım 1: Minare, insanların yaptığı ve görülebilen somut bir yapıdır.

   Adım 2: Somut ve taşınmaz olanlar maddi kültür kapsamında değerlendirilir.

   Adım 3: Yapılar mimariye girdiği için cevap maddi kültürdür.

   Sonuç: Maddi kültür, mimari unsurdur.

2. Örnek 2: Manevi Kültür Örneği Aşağıdakilerden hangisi manevi kültürün bir örneğidir: halk oyunu, kıyafet, köprü, çini tabak?

   Adım 1: Kıyafet, köprü ve çini tabak somut eserlerdir.

   Adım 2: Halk oyunu ise davranış ve gelenek temelli, somut olmayan bir değerdir.

   Adım 3: Somut olmayan değerler manevi kültürün parçasıdır.

   Sonuç: Halk oyunu

3. Örnek 3: Yer-Eser Eşleştirme Dünyanın bilinen en eski tapınak alanı olarak kabul edilen alan hangi ilimizdedir?

   Adım 1: Soruda tarih öncesi bir tapınak alanı anlatılmaktadır.

   Adım 2: Göbeklitepe'nin Şanlıurfa'da bulunduğunu hatırlarız.

   Adım 3: Şıklarda Şanlıurfa varsa onu seçeriz.

   Sonuç: Şanlıurfa

4. Örnek 4: Sınav Tipi Koruma Davranışı Okul gezisinde tarihî bir yazıtın üstüne adını yazmak isteyen bir arkadaşına ne söylemelisin?

   Adım 1: Yazıtlerin kültür mirası olduğunu ve koruma altında olduğunu belirtirsin.

   Adım 2: Üzerine yazmanın eseri kalıcı olarak tahrip edeceğini açıklarsın.

   Adım 3: Yerine fotoğraf çekmeyi ve bilgi panosunu okumayı önerirsin.

   Sonuç: Eserlere zarar verilmemesi gerektiğini, onun yerine fotoğraf çekilebileceğini söylersin.

Basit Örnek

Önce kolay bir örnekle başlayalım.

Örnek 1: Kültür Unsurunu Sınıflandırma

Bir caminin minaresi kültürün hangi unsuruna örnektir?

1. Adım 1: Minare, insanların yaptığı ve görülebilen somut bir yapıdır.
2. Adım 2: Somut ve taşınmaz olanlar maddi kültür kapsamında değerlendirilir.
3. Adım 3: Yapılar mimariye girdiği için cevap maddi kültürdür.

Cevap: Maddi kültür, mimari unsurdur.

İleri Örnek

Şimdi daha zor bir örneği birlikte çözelim.

Örnek 4: Sınav Tipi Koruma Davranışı

Okul gezisinde tarihî bir yazıtın üstüne adını yazmak isteyen bir arkadaşına ne söylemelisin?

1. Adım 1: Yazıtlerin kültür mirası olduğunu ve koruma altında olduğunu belirtirsin.
2. Adım 2: Üzerine yazmanın eseri kalıcı olarak tahrip edeceğini açıklarsın.
3. Adım 3: Yerine fotoğraf çekmeyi ve bilgi panosunu okumayı önerirsin.

Cevap: Eserlere zarar verilmemesi gerektiğini, onun yerine fotoğraf çekilebileceğini söylersin.