Günlük Hayattan Algoritma Örnekleri

Konu Anlatımı

Ön Bilgi

Bu konuyu anlamak için önce Algoritma Nedir? konusunu bilmen gerekir. Algoritma, bir işi doğru sonuçlanana kadar izlenen adımlar bütünüdür.

• Algoritmanın ne olduğunu kendi cümleleriyle anlatır.
• Bir işi adımlara ayırıp sıraya koyabilir.
• Girdi ile çıktı arasındaki farkı açıklar.

Bu konuda ne öğreneceğiz? günlük hayatta sırayla yaptığımız işlerin adımlarını nasıl bulacağımızı, eksik adımın neyi bozduğunu ve adımları yazıyla nasıl anlatacağımızı öğreneceğiz. Her bölüm, konunun bir parçasını açıklar; sonunda kısa bir özet ile sık yapılan hataları gösterir.

Her Gün Tekrarladığımız İşler

Günlük hayat algoritması, hepimizin her gün tekrarladığı, sırası bellidir, bir işi götüren adımlar dizisidir.

Sabah kalktığımız andan uykuya yatana kadar yaptığımız her işin, görünmese de, belirli bir sırası vardır. Ellerimizi yıkarken önce sabunu alırız, sonra elimizi ıslatır, ovalar, durular ve en son kurarız. Bu beş adımın yerini değiştirsek elimiz yıkanmaz. Çay demlemek de öyledir: suyu kaynatır, demliğe çayı koyar, demlenmesini bekler ve bardaklara koyarız. Kahvaltı hazırlarken masayı siler, sofrayı kurar, kahve ile sütü hazırlar ve tabağı sofraya yerleştiririz. Aynı biçimde paket yaparız: kutuyu katlarız, adresi yazarız ve bandı yapıştırırız. Bütün bu örneklerde ortak olan tek bir şey vardır: adımların sırası bellidir ve her gün aynı biçimde tekrarlanır. İşte günlük hayat algoritması budur. Sıra bozulduğunda sonuç da bozulur; suyu kaynatmadan çay içmeye çalışmak gibi.

Eksik Adım ve Adımları Yazıyla Anlatmak

Günlük hayattan bir iş seçip adımlarını sıraya koymak aslında çok kolaydır. Önce işin nerede başlayıp nerede bittiğini belirleriz, sonra aradaki adımları sırayla yazarız. Bu yazım bize iki kazandırır. Birincisi, adımları unutmazız; çünkü yazılı olan bir şey kafamızda kalmaz. İkincisi, eksik bir adımı hemen fark ederiz. El yıkamada durulama adımı atlanırsa ellerdeki köpük kalır; pakette adres yazılmazsa kutu yanlış yere gider; oyun kurmada kurulum atlanırsa oyun açılmaz. Görüldüğü gibi eksik adım, sonraki adımların dayanağını ortadan kaldırır ve işin sonucunu bozar. Bu yüzden adımları yazıyla anlatmak çok önemli bir alıştırmadır. Her gün bir iş seçip onun adımlarını yazmak, sırayı düşünmeyi ve işleri doğru planlamayı öğretir.

• El yıkama: sabunu al, ıslat, ovala, durula ve kurula.
• Çay demleme: suyu kaynat, çayı koy, demle ve bardaklara koy.
• Kahvaltı: masayı sil, sofrayı kur, kahveyi yap ve tabakları yerleştir.
• Paket yapma: kutuyu katla, adresi yaz ve bandı yapıştır.
• Oyun kurma: kurulumu yap, oyunu aç, oyna ve kapat.
• Kaydetme: dosyayı aç, üzerinde çalış, kaydet ve kapat.

Günlük Hayattan Örnek

Melis, ilk kez kahvaltı hazırlamak istedi. Önce sofrayı kurdu, sonra ocakta süt ısıttı ve ekmeği kesti. Tam sofrayı yerleştireceği sırada kahve makinesini çalıştırmayı unuttu. Annesi ona adımları kâğıda yazmayı önerdi. Melis kâğıda yazdığı adımları sırayla izledi ve kahvaltıyı eksiksiz hazırladı. O günden sonra adımları hep yazılı tutmaya karar verdi.

Kerem, evde ilk kez bir oyun kurmayı denedi. Kurulum ekranını açtı ama "kur" düğmesine basmayı atladı ve oyun açılmadı. Babası onun adımları yazılı bir listeye çevirmesini istedi. Liste şöyleydi: kurulumu başlat, kurulumu bekle, oyunu aç, oyna, kapat. Kerem listeye bakıp kurulumu yaptı ve oyunu açtı. Eksik adımın neden işe yaramadığını da anlamış oldu.

Basit Örnek

Önce kolay bir örnekle başlayalım.

Örnek 1: El Yıkama

El yıkama algoritmasının adımları nelerdir?

1. Sabun alınır ve eller ıslatılır.
2. Eller ovalanır ve durulanır.
3. Eller kurulanır.

Cevap: El yıkama; sabunu alma, ıslatma, ovalama, durulama ve kurulama adımlarından oluşur; durulama atlanırsa köpük kalır.

İleri Örnek

Şimdi daha zor bir örneği birlikte çözelim.

Örnek 4: Adımları Yazma

Günlük hayattan bir işin adımlarını nasıl yazarsın?

1. İş seçilir ve amacı yazılır.
2. Adımlar başlangıçtan sona sıralanır.
3. Liste denetlenir ve eksik adım tamamlanır.

Cevap: Adımları yazarken önce işin amacını belirt, sonra adımları sırayla yaz ve sonunda eksik adım var mı diye denetle.

Adım Adım Çözülmüş Örnekler

İki örneği birlikte adım adım çözelim.

Örnek 2: Çay Demleme

Çay demleme algoritmasının girdisi ve çıktısı nedir?

1. Su kaynatılır.
2. Çay demliğe konur ve demlenir.
3. Çay bardaklara koyulur.

Cevap: Girdi su ve çay miktarıdır; çıktı ise demlenmiş sıcak çaydır. Su kaynatılmazsa çay demlenmez.

Öğrendiklerimizi Pekiştirelim

Öğrendiğimiz her bilgiyi bir durumla ilişkilendirerek pekiştirelim.

Özet

• Günlük hayat algoritması, hepimizin sık tekrarladığı işlerin adım sırasıdır.
• El yıkama, çay demleme, kahvaltı ve paket yapma hep aynı sırayla yapılır.
• Eksik adım, sonraki adımların dayanağını ortadan kaldırır ve sonucu bozar.
• Adımları yazıyla anlatmak hatırlamayı kolaylaştırır ve hataları gözden geçirmeyi sağlar.
• Her gün bir iş seçip adımlarını yazmak en iyi alıştırmadır.

Sık Yapılan Hatalar

• Yalnız adım listesi yapıp hiç denememek Yanlış, çünkü yazılan adımlar denenmedikçe hatalı kalan yerler görülmez ve iş yine bozulur.
• Adımları sırasız yazıp sonra sıraya koymaya çalışmamak Yanlış, çünkü sırasız bir liste işi göstermez; adımlar başlangıçtan sona doğru sıralanmalıdır.
• Eksik adımı küçük sayıp atlamak Yanlış, çünkü atlanan adım sonraki adımların hazırlığıdır; olmadan işin sonucu eksik çıkar.

Karşılaştırma Tablosu

Kendini Dene

Aşağıdaki üç cümleyi incele ve her birinin doğru olup olmadığını belirle.

1. Sıra belli olmayan iş öğrenilemez ve tekrarlanamaz. — doğru mu?
2. Her gün tekrarlanan işlerin adımları en kolay öğrenilen algoritmalardır. — doğru mu?
3. Eksik adım, sonraki adımların dayanağını kaldırır. — doğru mu?

Cevap anahtarı: 1) Doğru. Günlük iş = sırayla yapılan adımlar 2) Doğru. Eksik adım = bozuk sonuç 3) Doğru. Adım listesi = yazılı sıra

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.

İlgili Konular

Bu konuyu daha sağlam öğrenmek için şu konularla birlikte çalışabilirsin:

• Algoritma Yazmanın Kuralları Algoritma yazma kuralı, adımların açık, sıralı, eksiksiz ve anlaşılır olmasıdır.
• Algoritma Nedir? Algoritma, bir işi doğru sonuçlanana kadar izlenen adımlar bütünüdür.
• Arama Motoru ile Bilgi Bulmak Arama motoru, yazdığımız kelimelere uygun sayfaların adreslerini listeleyen araçtır.