Sızdırmazlık Testi ve Kabul

Konu Anlatımı

Devreye Alma ve Kabul

Devreye alma, montajı biten tesisatın gerçekten çalıştığını kanıtlamak için yapılan deneme ve düzenleme sürecidir. Amaç yalnızca sistemi açmak değil; su kaçağı, gaz kaçağı, eksik yalıtım, hatalı bağlantı ve yetersiz akış gibi sorunları ortaya çıkarıp gidermektir. Devreye alma sonunda düzenlenen kabul tutanağı, sistemin işletmeye devredildiğinin yazılı kanıtıdır.

Devreye Alma Aşamaları

• Görsel kontrol: boruların askıları, destekleri, yalıtımı ve etiketleri denetlenir.
• Basınç ve sızdırmazlık testi: hatlar belirlenen süre basınç altında tutulur, düşüş ölçülür.
• İşletme denemesi: cihazlar çalıştırılır, akış, sıcaklık ve basınç değerleri gözlenir.
• Ayar ve tamamlama: tespit edilen eksikler giderilir, testler tekrarlanır.

Basınç Düşüşünün Yorumlanması

Test basıncı ile ölçülen basınç arasındaki fark, sistemde sızıntı olup olmadığının göstergesidir. Basınç düşüşü, test süresi boyunca kabul edilebilir sınırın altındaysa sızdırmazlık sağlanmış demektir. Düşüş sınırın üzerindeyse bağlantı noktaları ve fittingler tek tek kontrol edilir, kaçak giderildikten sonra test yeniden uygulanır. Sıcaklık değişimi basıncı etkilediği için ölçüm, sıcaklık sabitlenmiş ortamda yapılmalıdır.

Kabul ve Garanti

Geçici kabulde sistem çalışır durumda teslim alınır, kusur listesi yazılır; kusurlar giderildikten sonra kesin kabul yapılır. Kesin kabul, işin sözleşmeye uygun tamamlandığının ve teminatın serbest bırakılacağının belgesidir. Garanti süresince cihaz ve tesisatın periyodik bakımı sözleşmeye bağlı olarak yapılır; kullanıcı eğitimi devreye alma kapsamında verilir.

Ölçüm Cihazları ve Kayıt Düzeni

Devreye almada kullanılan manometre, termometre, debimetre ve akım ölçer gibi cihazların ölçüm aralığı ve kalibrasyon durumu kontrol edilir. Ölçüm değeri tarih, saat, nokta ve cihaz bilgisiyle birlikte kayıt altına alınır. Kayıt tutulmadan sözlü olarak bildirilen değerler kabul aşamasında kanıt değeri taşımaz.

Test Öncesi Hazırlık ve Basınç Kademeleri

Sızdırmazlık testi, tesisatın kendi çalışma basıncını aşmayan kontrollü bir basınçla doldurulup sızıntının olup olmadığının gözlendiği işlemdir. Test öncesi sistem tamamen boşaltılır, tüm kolonlar kapatılır ve hava tamamen boşaltılır. Hava kalan bölgeler testin sonucunu yanıltır.

Test kademeli yapılır: sistem düşük basınçta doldurulur, kaçak varsa tespit edilir; kaçak giderilip bağlantılar tekrar sıkılır; sonra çalışma basıncının üzerinde kabul basıncı uygulanır. Test basıncı ve süresi yazılı olmadan test yapılmaz, çünkü sonradan hangi değerde denendiği kanıtlanamaz.

Günlük Hayattan Bir Örnek

Yeni yapılan bir dairede test yapıldı ve doğum noktası ile kat arasındaki hatta önceki yıl yapılmış sızdırmazlık bandının üzerinden su kaçağı görüldü. Asıl arıza yeni bağlantıda değil, sökülüp yeniden yapılan eski bağlantıdaydı; bu yüzden yalnızca yeni yapılan yeri sınamak eksik kalırdı.

Özet

• Test, kontrollü basınçla kaçak arama işlemidir.
• Test öncesi sistem boşaltılır ve havası alınır.
• Önce düşük basınç, sonra kabul basıncı uygulanır.
• Kaçak giderilmeden teste devam edilmez.
• Test basıncı, süresi ve sonucu yazılı tutanakla belgelenir.

Sık Yapılan Hatalar

1. Sıcak su hattı ile temiz su hattını birlikte test etmek: Farklı çalışma sıcaklıkları ve basınçları olan hatlar ayrı ayrı test edilmelidir; birlikte test edilirse hangi hattın sızdırdığı bulunamaz. Her hat kendi basıncıyla sınanır.
2. Basınç düşüşünü görmezden gelmek: Küçük bir düşüş bile uzun sürede ciddi kayba yol açar. Ölçüm değeri yazılmadan test kabul edilmez.
3. Tamirat yapmadan tekrar test etmemek: Kaçağı giderip aynı koşullarda yeniden ölçmek, onarımın gerçekten işe yaradığını gösteren tek yoldur.

Ne Öğreneceğiz

Tesisat sistemlerinde sızdırmazlık ve basınç testlerini, işletme denemesini, kabul türlerini ve garanti süreçlerini kapsar. Bu konuda ögrenme çıktıları: