Konu Anlatımı
Bu derste ne öğreneceğiz
Bu konuda akıllı ev sistemlerini oluşturan merkez ünite, modüller ve sensörleri tanıyacaksınız. Aydınlatma, kilit ve sensör bağlantılarını yaparak sistemi programlayıp devreye alacaksınız.
Ön bilgi
Elektrik devresinin salter ile açılıp kapandığını bilmek yeterlidir. Kumanda sinyali ile çalışan cihazlardan söz edilmiş olması konuyu kolaylaştırır.
- Akıllı ev modülleri elektrik sinyallerini kumanda ile yönetir.
- Merkez ünite modüller arasındaki iletişimi sağlar.
- Sensörler ortam ölçümüne göre otomatik karar üretir.
Sistem bileşenleri
Merkez ünite; tüm modüllerin iletişim kurduğu kontrol merkezidir. Aydınlatma modülü; lambaları kumanda eder, karartma seviyesi ayarlanabilir. Kilit modülü; kapı kilidini kumanda ile açıp kapatır. Perde modülü; stor perdeleri yukarı aşağı hareket ettirir. Sensör modülleri; hareket, sıcaklık, nem ve gaz ölçümü yapar.
Bağlantı yöntemleri
Akıllı ev sistemlerinde modüller merkeze kablolu veya kablosuz bağlanır. Kablolu sistemde haberleşme kablosu iletilir ve daha kararlıdır. Kablosuz sistemde modüller telsiz ağı üzerinden haberleşir, kurulumu kolaydır. Kablolu kurulumda iletken kesiti ve mesafe dikkate alınmalıdır. Kablosuz sistemde sinyal gücü ve ağ sirkülasyonu kontrol edilmelidir.
Basit örnek ve günlük yaşam
Bir evde dışarıdan gelindiğinde kapı kilidinin açılması, koridor lambasının yanması ve perdenin kapanması istenir. Bu üç işlem için kilit modülü, aydınlatma modülü ve perde modülü merkez üniteye bağlanarak tek bir komutla çalıştırılır.
Adım adım çözülmüş örnek
Soru: Bir eve iki aydınlatma modülü, bir kilit modülü ve bir hareket sensörü kurulacaktır. Kurulum sırası nasıl olmalıdır?
Adım 1: Merkez ünite sabitlenir ve enerji beslemesi yapılır.
Adım 2: Aydınlatma modülleri lamba hattına sırasıyla bağlanır.
Adım 3: Kilit modülü kapı motoruna bağlanır.
Adım 4: Hareket sensörü koridora yerleştirilip merkeze kaydedilir.
Adım 5: Program yüklenerek her modül test edilir.
İleri örnek
Bir villada 12 odalı akıllı ev sistemi kurulacaktır. Merkez ünite, besleme panosundan ayrı bir sigorta ile korunur. Aydınlatma kanalları oda bazında ayrılır. Her kanalın taşıyabileceği akım hesaplanarak modül kapasitesi belirlenir. Hareket sensörleri koridorlara, kapı sensörleri girişlere yerleştirilir. Zamanlayıcı programıyla gün doğumu senaryosu oluşturulur. Sistem testinde tüm modüller aynı anda çalıştırılarak besleme yükü ölçülür ve aşırı yükleme varsa kanallar yeniden gruplanır.
Kavram karşılaştırma tablosu
| Modül | Yönettiği eleman | Girdi | Çıktı |
|---|
| Aydınlatma modülü | Lamba ve karartma | Kumanda veya sensör | Işık aç-kapa-karart |
| Kilit modülü | Kapı kilidi | Kumanda veya kart | Kilit aç-kapa |
| Perde modülü | Stor perde | Kumanda veya zamanlayıcı | Perde hareketi |
| Hareket sensörü | Algılama alanı | Kızılötesi | Tetik sinyali |
| Sıcaklık sensörü | Ortam ısısı | Nem/ısı ölçümü | Klima tetiği |
| Gaz sensörü | Doğal gaz ortamı | Gaz derişimi | Alarm ve valf kapatma |
| Akıllı priz | Fişli cihazlar | Zamanlayıcı veya kumanda | Enerji aç-kapa |
Sık yapılan hatalar
Aydınlatma modülünün akım kapasitesini hesaplamadan fazla lamba bağlamak yaygın hatadır. İkincil hata sistemdeki modülleri merkeze kaydetmeden test etmek sonuçsuz çalışmaya yol açar. Üçüncü hata aynı güç hattında hem akıllı modülü hem normal salteri paralel bırakmaya neden olan kısa devre veya kararsız çalışma sorunudur.
Özet
Akıllı ev sistemi merkez ünite, aydınlatma, kilit, perde modülleri ve çeşitli sensörlerden oluşur. Modüller kablolu veya kablosuz bağlanır. Kurulumda modül kapasitesi ve besleme yükü hesaba katılmalı, her modül merkeze kaydedilmeli ve test edilmelidir.
Kendini dene
1. Evinde otomatik çalışabilecek üç cihazı ve bunların sensörlerini yaz. 2. Bir odanın aydınlatma modülü kurulumunu adım adım planla. 3. Kablolu ve kablosuz akıllı ev sisteminin avantajlarını karşılaştır. 4. Gaz sensörlü bir sistemin alarm akışını çiz. 5. Sistem testinde nelere dikkat edilmesi gerektiğini açıkla.
Temrin ve Uygulama Notları
5.13 Akıllı Ev Sistemlerinde Güvenlik Sistemleri Uygulaması
Güvenlik sisteminde hareket sensörü, yangın butonu ve siren gibi elemanlar pano dışına yerleştirilip pano içindeki kontrol modülüne bağlanır. Devre 6 A otomatik sigorta ile korunur ve güç kaynağı 30 V, 160 mA değerindedir. Kablo aleve dayanıklı tipte seçilir. KNX sisteminde bir hatta bağlanabilecek cihaz sayısı sınırlıdır ve topoloji alan, hat ve omurga düzeniyle kurulur.
5.5 Akıllı Ev Sistemlerinde Aydınlatma Tesisatı
Aydınlatma devresinde 4 kanallı anahtarlama aktüatörü kullanılır. Dört armatür için 2x1,5 mm² NVV kablo çekilir. Armatürler ETS programında senaryolara bağlanır ve her programlamadan sonra öğretmen gözetiminde enerji verilerek kontrol yapılır.
5.4 ve 5.7-5.12 Kuvvet Tek Hat Şeması ve Cihaz Uygulamaları
Kuvvet tek hat şemasında aktüatör hatları 10 A, otomasyon beslemesi ve VRF iç ünite 6 A, VRF dış ünite 16 A sigortayla korunur. Aydınlatma, priz, panjur ve VRF hatlarında 30 mA, kolon hattında 300 mA kaçak akım rölesi bulunur. Fan-coil kontrolünde 12 V DC yardımcı gerilim kullanılır.
Sınavda: 30 mA ile 300 mA rölelerin kullanım amacı, aktüatör anahtarlamasının nedeni ve güç kaynağının yeterliliği sorulabilir.