Konu Anlatımı
Bu Derste Ne Öğreneceğiz?
Bu derste şunları öğreneceğiz:
- «Sıra Sayıları» konusunda verilen bilgileri sıralar ve özetler.
- «Sıra Sayıları» konusuna ait kavramları çalışma kâğıdında uygular.
- «Sıra Sayıları» konusuyla ilgili bir problemi çözerek sonuca ulaşır.
- «Sıra Sayıları» konusunda yaptığı çalışmayı değerlendirir ve eksiklerini tamamlar.
Ön Bilgi
Bu konuyu anlamak için önce Nesne Sayısını Tahmin Etme konusunu bilmen gerekir. Nesne Sayısını Tahmin Etme konusunu özetleyelim.
- «Nesne Sayısını Tahmin Etme» konusuyla ilgili örnekleri inceler ve kendi cümlesiyle anlatır.
- «Nesne Sayısını Tahmin Etme» konusundaki bilgileri günlük hayatında nasıl kullandığını gösterir.
- «Nesne Sayısını Tahmin Etme» konusunda doğru bilgiyi yanlış bilgiden ayırt eder.
Sıra Sayıları Nedir?
Sıra sayıları, bir toplulukta yer alan varlıkların sırasını bildiren sayılardır. Birinci, ikinci, üçüncü gibi bu sayılar bize kaçıncı olduğumuzu söyler ve yarışma, sıralı çıkma gibi durumlarda kullanılır.
Temel bilgi: Sıra sayısı, bir toplulukta varlığın yerini bildirir.
Bu konuyu öğrenirken şu noktalara dikkat ederiz: Birinci, ikinci, üçüncü sıra sayıları günlük hayatta çok kullanılır. Sıra sayısı, bir sayının kaçıncı olduğunu gösterir.
Öğrenmemiz Gerekenler
- Sıra sayısı, bir toplulukta varlığın yerini bildirir.
- Birinci, ikinci, üçüncü sıra sayıları günlük hayatta çok kullanılır.
- Sıra sayısı, bir sayının kaçıncı olduğunu gösterir.
- Yarışmalarda kazanan kişiye birinci denir.
- Sınıfta en başa oturan öğrenci birinci sıradadır.
- Sıra sayıları, sayının kendisinden farklı bir görev görür.
- Sıra sayıları -ıncı, -inci, -uncu, -üncü ekleriyle yazılır.
- On sayısından sonraki sıra sayıları yazıyla yazılır.
- Takım oyunlarında oyuncuların sırası sıra sayılarıyla belirtilir.
- Bayramlarda sıralı giden çocuklar sıra sayılarıyla sayılır.
- Sıra sayısı yazılırken önce sayı, sonra ek yazılır.
- Sıra sayısı ile sıra bildiren kelimeler aynı işi görür.
Bu maddeleri örneklerle pekiştirelim. Yarışmalarda kazanan kişiye birinci denir. Bu yüzden konuyu bir bütün olarak görmek gerekir.
Bir konuyu öğrenirken önce tanımı bilmek, sonra örnekleri incelemek ve en son kendi cümlenle anlatmayı denemek en doğru yoldur. Böylece bilgi kalıcı hâle gelir.
Örnekler
Sınıfta yarışma sonuçları açıklandı. Ayşe üçüncü oldu. Bu cümle bize ne söyler? Çözüm: Yarışmaya katılanları düşün. → Ayşe'nin sırasını not et. → Ondan önce kaç kişi olduğunu söyle. Sonuç: Ayşe'nin yarışmada üçüncü sırada olduğunu söyler. Yani ondan önce iki kişi vardır.
Kutudan ilk çekilen kart hangi sıra sayısına karşılık gelir? Çözüm: Kutunun ilk sırasına bak. → İlk sıra için sıra sayısı yaz. → Sonucu söyle. Sonuç: Kutudan ilk çekilen kart birinci sıra sayısına, yani birinciye karşılık gelir.
On sıralı bir koşuda son sırayı kaçıncı olarak söyleriz? Çözüm: Sıraları birer birer say. → Onuncuyu bul. → Sıra sayısını yaz. Sonuç: On sıralı bir koşuda son sıra onuncu sıra sayısıdır.
Sıra sayısı ile sıra bildiren sayı arasındaki fark nedir? Çözüm: İki ifadeyi yan yana yaz. → Anlamlarını karşılaştır. → Farkı tek cümlede söyle. Sonuç: Sıra sayısı da sıra bildiren sayı da varlığın topluluktaki yerini bildirir. Aralarındaki tek fark, sıra bildiren sayıya -ıncı, -inci gibi bir ekin eklenmesidir.
On sayısından sonraki sıra sayıları yazıyla yazılır. Konuyu pekiştirmek için her gün birkaç dakika çalışmak ve örnekleri tekrar çözmek yararlı olur. Zorlandığımız yerde konuyu baştan okumak da öğrenmeyi hızlandırır.
Sıra sayısı yazılırken önce sayı, sonra ek yazılır. Böylece konu hem anlaşılır hem de kalıcı olur.
| Sıra Sayısı | Rakamı | Ne Zaman Kullanılır? |
|---|
| Birinci | 1 | Yarışmada kazanan olmak |
| İkinci | 2 | Bir kişinin önde olması |
| Üçüncü | 3 | Sıralamada üçüncü sıraya gelmek |
| Beşinci | 5 | Sıralamada beşinci olmak |
| Kaçıncı | ? | Sıralamadaki yeri sormak |
Basit Örnek
Önce basit bir örneğe bakalım.
Örnek 1: Sınıfta yarışma sonuçları açıklandı. Ayşe üçüncü oldu. Bu c…
Sınıfta yarışma sonuçları açıklandı. Ayşe üçüncü oldu. Bu cümle bize ne söyler?
- Yarışmaya katılanları düşün.
- Ayşe'nin sırasını not et.
- Ondan önce kaç kişi olduğunu söyle.
Cevap: Ayşe'nin yarışmada üçüncü sırada olduğunu söyler. Yani ondan önce iki kişi vardır.
İleri Örnek
Şimdi biraz daha zor bir örneği çözelim.
Örnek 4: Sıra sayısı ile sıra bildiren sayı arasındaki fark nedir?ştır.
İlgili Konular
Bu konuyu daha iyi öğrenmek için şu konulara da bakabilirsin:
- Büyüklükleri Karşılaştırma Büyüklükleri Karşılaştırma konusunu özetleyelim.
- Nesne Sayısını Tahmin Etme Nesne Sayısını Tahmin Etme konusunu özetleyelim.
- Ritmik Sayma Ritmik Sayma konusunu özetleyelim.
Adım Adım Çözülmüş Örnekler
Bu örneği birlikte adım adım çözelim.
Ayşe üçüncü oldu.Örnek 2: Kutudan ilk çekilen kart hangi sıra sayısına karşılık gelir?
- Kutunun ilk sırasına bak.
- İlk sıra için sıra sayısı yaz.
- Sonucu söyle.
Cevap: Kutudan ilk çekilen kart birinci sıra sayısına, yani birinciye karşılık gelir.
Kavram Karşılaştırma Tablosu
Aynı konudaki kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.
| Kavram | Ne ifade eder | Ayrımı |
|---|
| Sıra sayısı | bir toplulukta varlığın yerini bildirir. | Sıra sayısı, bir toplulukta varlığın yerini bildirir. |
| Birinci | ikinci, üçüncü sıra sayıları günlük hayatta çok kullanılır. | Birinci, ikinci, üçüncü sıra sayıları günlük hayatta çok kullanılır. |
| Sıra sayısı | bir sayının kaçıncı olduğunu gösterir. | Sıra sayısı, bir toplulukta varlığın yerini bildirir. |
| Sıra sayıları | sayının kendisinden farklı bir görev görür. | Sıra sayısı, bir toplulukta varlığın yerini bildirir. |
Ölçü ve Birimler
Bu derste geçen sayıları ve birimleri görelim.
| Öğrendiğimiz bilgi | Günlük hayattan örneği |
|---|
| Sıra sayısı, bir toplulukta varlığın yerini bildirir. | Sınıfta yarışma sonuçları açıklandı. Ayşe üçüncü oldu. Bu cümle bize ne söyler? |
| Birinci, ikinci, üçüncü sıra sayıları günlük hayatta çok kullanılır. | Kutudan ilk çekilen kart hangi sıra sayısına karşılık gelir? |
| Sıra sayısı, bir sayının kaçıncı olduğunu gösterir. | On sıralı bir koşuda son sırayı kaçıncı olarak söyleriz? |
| Yarışmalarda kazanan kişiye birinci denir. | Sıra sayısı ile sıra bildiren sayı arasındaki fark nedir? |
Özet
- Sıra Sayıları konusunu özetleyelim.
- Sıra sayıları, bir toplulukta yer alan varlıkların sırasını bildiren sayılardır.
- Birinci, ikinci, üçüncü gibi bu sayılar bize kaçıncı olduğumuzu söyler ve yarışma, sıralı çıkma gibi durumlarda kullanılır.
- Bu konuda şunları öğreniriz: Sıra sayısı, bir toplulukta varlığın yerini bildirir.
- Birinci, ikinci, üçüncü sıra sayıları günlük hayatta çok kullanılır.
Sık Yapılan Hatalar
Bu derste en sık yapılan hataları bulacaksın. Her satırda üç şey var: hata ne, neden yanlış, doğrusu ne.
- Birinci ile biri karıştırmak — neden yanlış: Sıra bildiren birinci, toplulukta en başa gelen varlığı gösterir. Sayı olan bir ise yalnızca tek bir varlığı belirtir ve sırayı söylemez. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
- Son eki atlayıp düz sayı yazmak — neden yanlış: Sıra bildiren sayılar -ıncı, -inci, -uncu, -üncü eklerini alır. Beşinci biçiminde yazılır, beş biçiminde değil. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
- Üçüncü ile üçü karıştırmak — neden yanlış: Üçüncü sıra bildirir, yani topluluğun üçüncü yerinde olanı gösterir. Üç ise sadece bir sayıdır ve hiçbir yeri bildirmez. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
- Sırayı sondan başlayıp karıştırmak — neden yanlış: Sıralamada birinci en baştaki, sonuncu en sondaki varlıktır. Baştan başlayarak saymak sırayı her zaman doğru verir. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
Kendini Dene
Aşağıdaki üç cümle doğru mu, yanlış mı? Önce sen karar ver.
- Sıra sayısı, bir toplulukta varlığın yerini bildirir. — doğru mu?
- Birinci, ikinci, üçüncü sıra sayıları günlük hayatta çok kullanılır. — doğru mu?
- Sıra sayısı, bir sayının kaçıncı olduğunu gösterir. — doğru mu?
Cevap anahtarı: 1) Doğru. Sıra sayısı, bir toplulukta varlığın yerini bildirir. 2) Doğru. Birinci, ikinci, üçüncü sıra sayıları günlük hayatta çok kullanılır. 3) Doğru.
Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.
