Konu Anlatımı
Bu Derste Ne Öğreneceğiz?
Bu derste şunları öğreneceğiz:
- «Sayıları Çözümleme» konusuyla ilgili bir problemi çözerek sonuca ulaşır.
- «Sayıları Çözümleme» konusunda yaptığı çalışmayı değerlendirir ve eksiklerini tamamlar.
- «Sayıları Çözümleme» konusundaki temel kavramları tanır ve açıklar.
- «Sayıları Çözümleme» konusuyla ilgili örnekleri inceler ve kendi cümlesiyle anlatır.
Ön Bilgi
Bu konuyu anlamak için önce Rakamlar ve Sayılar konusunu bilmen gerekir. Rakamlar ve Sayılar konusunu özetleyelim.
- «Rakamlar ve Sayılar» konusunda doğru bilgiyi yanlış bilgiden ayırt eder.
- «Rakamlar ve Sayılar» konusunda verilen bilgileri sıralar ve özetler.
- «Rakamlar ve Sayılar» konusuna ait kavramları çalışma kâğıdında uygular.
Sayıları Çözümleme Nedir?
Sayıları çözümlemek, bir sayının onluk ve birler gibi basamak değerlerine ayırmaktır. Bu çalışma sayının neye göre oluştuğunu göstermeyi sağlar.
Temel bilgi: İki basamaklı her sayı bir onluk ve bir birden oluşur.
Bu konuyu öğrenirken şu noktalara dikkat ederiz: 38 sayısı 3 onluk ve 8 birimden oluşur. Onluk değeri, birler basamağındaki rakamın on katıdır.
Öğrenmemiz Gerekenler
- İki basamaklı her sayı bir onluk ve bir birden oluşur.
- 38 sayısı 3 onluk ve 8 birimden oluşur.
- Onluk değeri, birler basamağındaki rakamın on katıdır.
- Birler basamağındaki rakam birim miktarını gösterir.
- 50 sayısı 5 onluk ve 0 birimden oluşur.
- Onluğu aynı olan sayılar birlerine göre karşılaştırılır.
- Çözümleme yaparken sayı önce onluğa, sonra birliğe ayrılır.
- Çözümlemede onluğun birim değeri 10'dur.
- 92 sayısı 9 onluk ve 2 birimden oluşur.
- Onluğu 0 olan sayılar tek basamaklı sayılardır.
- Sayının çözümünden yeniden sayıyı kurmak mümkündür.
- Çözümleme, toplama işlemiyle de ifade edilebilir.
Bu maddeleri örneklerle pekiştirelim. Birler basamağındaki rakam birim miktarını gösterir. Bu yüzden konuyu bir bütün olarak görmek gerekir.
Bir konuyu öğrenirken önce tanımı bilmek, sonra örnekleri incelemek ve en son kendi cümlenle anlatmayı denemek en doğru yoldur. Böylece bilgi kalıcı hâle gelir.
Örnekler
46 sayısını onluk ve bir olarak çözümle. Çözüm: Sayının rakamlarını sırayla yaz. → Soldaki rakam onluk, sağdaki rakam birdir. → Sonucu yaz ve kontrol et. Sonuç: 46 sayısı 4 onluk ve 6 birden oluşur.
5 onluk ve 3 birden oluşan sayı kaçtır? Çözüm: Onluk miktarını yaz. → Birler basamağındaki rakamı yaz. → İki rakamı birleştir. Sonuç: 5 onluk ve 3 birden oluşan sayı 53'tür.
7 onluğun sayı değeri kaçtır? Çözüm: Onluk ile birim arasındaki ilişkiyi hatırla. → Onluk sayısını 10 ile çarp. → Sonucu söyle. Sonuç: Her onluk 10 birime eşit olduğu için 7 onluğun değeri 70'tir.
34 ve 43 sayılarından hangisi büyüktür? Çözüm: Onluk basamaklarına bak. → Onlukları karşılaştır. → Sonucu belirt. Sonuç: 34'ün onluğu 3, 43'ün onluğu 4 olduğu için 43 daha büyüktür.
Çözümlemede onluğun birim değeri 10'dur. Konuyu pekiştirmek için her gün birkaç dakika çalışmak ve örnekleri tekrar çözmek yararlı olur. Zorlandığımız yerde konuyu baştan okumak da öğrenmeyi hızlandırır.
Sayının çözümünden yeniden sayıyı kurmak mümkündür. Böylece konu hem anlaşılır hem de kalıcı olur.
| Sayı | Onluk | Bir |
|---|
| 38 | 3 onluk | 8 bir |
| 46 | 4 onluk | 6 bir |
| 25 | 2 onluk | 5 bir |
| 70 | 7 onluk | 0 bir |
| 99 | 9 onluk | 9 bir |
Basit Örnek
Önce basit bir örneğe bakalım.
Örnek 1: 46 sayısını onluk ve bir olarak çözümle.
46 sayısını onluk ve bir olarak çözümle.
- Sayının rakamlarını sırayla yaz.
- Soldaki rakam onluk, sağdaki rakam birdir.
- Sonucu yaz ve kontrol et.
Cevap: 46 sayısı 4 onluk ve 6 birden oluşur.
İleri Örnek
Şimdi biraz daha zor bir örneği çözelim.
Örnek 4: 34 ve 43 sayılarından hangisi büyüktür?
34 ve 43 sayılarından hangisi büyüktür?Cevap anahtarı: 1) Doğru. İki basamaklı her sayı bir onluk ve bir birden oluşur. 2) Doğru. 38 sayısı 3 onluk ve 8 birimden oluşur. 3) Doğru.
Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.
İlgili Konular
Bu konuyu daha iyi öğrenmek için şu konulara da bakabilirsin:
- Nesne Sayısını Tahmin Etme Nesne Sayısını Tahmin Etme konusunu özetleyelim.
- Rakamlar ve Sayılar Rakamlar ve Sayılar konusunu özetleyelim.
- Sıra Sayıları Sıra Sayıları konusunu özetleyelim.
Adım Adım Çözülmüş Örnekler
Bu örneği birlikte adım adım çözelim.
- Sayının rakamlarını sırayla yaz.
- Soldaki rakam onluk, sağdaki rakam birdir.
- Sonucu yaz ve kontrol et.
Cevap: 46 sayısı 4 onluk ve 6 birden oluşur.
Örnek 2: 5 onluk ve 3 birden oluşan sayı kaçtır?
5 onluk ve 3 birden oluşan sayı kaçtır?
- Onluk miktarını yaz.
- Birler basamağındaki rakamı yaz.
- İki rakamı birleştir.
Cevap: 5 onluk ve 3 birden oluşan sayı 53'tür.
Kavram Karşılaştırma Tablosu
Aynı konudaki kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.
| Kavram | Ne ifade eder | Ayrımı |
|---|
| Onluk değeri | birler basamağındaki rakamın on katıdır. | İki basamaklı her sayı bir onluk ve bir birden oluşur. |
| İki basamaklı her sayı bir onluk ve bir birden oluşur. | İki basamaklı her sayı bir onluk ve bir birden oluşur. | İki basamaklı her sayı bir onluk ve bir birden oluşur. |
| 38 sayısı 3 onluk ve 8 birimden oluşur. | İki basamaklı her sayı bir onluk ve bir birden oluşur. | İki basamaklı her sayı bir onluk ve bir birden oluşur. |
| Onluk değeri, birler basamağındaki rakamın on katıdır. | İki basamaklı her sayı bir onluk ve bir birden oluşur. | İki basamaklı her sayı bir onluk ve bir birden oluşur. |
| Birler basamağındaki rakam birim miktarını gösterir. | Onluk değeri, birler basamağındaki rakamın on katıdır. | Onluk değeri, birler basamağındaki rakamın on katıdır. |
| 50 sayısı 5 onluk ve 0 birimden oluşur. | İki basamaklı her sayı bir onluk ve bir birden oluşur. | İki basamaklı her sayı bir onluk ve bir birden oluşur. |
Ölçü ve Birimler
Bu derste geçen sayıları ve birimleri görelim.
| Öğrendiğimiz bilgi | Günlük hayattan örneği |
|---|
| İki basamaklı her sayı bir onluk ve bir birden oluşur. | 46 sayısını onluk ve bir olarak çözümle. |
| 38 sayısı 3 onluk ve 8 birimden oluşur. | 5 onluk ve 3 birden oluşan sayı kaçtır? |
| Onluk değeri, birler basamağındaki rakamın on katıdır. | 7 onluğun sayı değeri kaçtır? |
| Birler basamağındaki rakam birim miktarını gösterir. | 34 ve 43 sayılarından hangisi büyüktür? |
Özet
- Sayıları Çözümleme konusunu özetleyelim.
- Sayıları çözümlemek, bir sayının onluk ve birler gibi basamak değerlerine ayırmaktır.
- Bu çalışma sayının neye göre oluştuğunu göstermeyi sağlar.
- Bu konuda şunları öğreniriz: İki basamaklı her sayı bir onluk ve bir birden oluşur.
- 38 sayısı 3 onluk ve 8 birimden oluşur.
Sık Yapılan Hatalar
Bu derste en sık yapılan hataları bulacaksın. Her satırda üç şey var: hata ne, neden yanlış, doğrusu ne.
- Onluğu ve birliği ters yazmak — neden yanlış: 47 sayısında 4 onluk ve 7 birlik vardır. Rakamlar değiştirilirse sayı da değişir. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
- Onluğun değerini yanlış hesaplamak — neden yanlış: 6 onluğun değeri 6 değil 60'tır; her onluk on birime eşittir. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
- Karşılaştırmada sırayı karıştırmak — neden yanlış: 34 ve 43 aynı basamak sayısına sahip olsa da 34 onluğu küçük olduğu için daha küçüktür. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
- Basamaklı yazımda birimi atlama — neden yanlış: 35 sayısının basamaklı yazılışında birler basamağına karşılık gelen 5 yazılır. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
Kendini Dene
Aşağıdaki üç cümle doğru mu, yanlış mı? Önce sen karar ver.
- İki basamaklı her sayı bir onluk ve bir birden oluşur. — doğru mu?
- 38 sayısı 3 onluk ve 8 birimden oluşur. — doğru mu?
- Onluk değeri, birler basamağındaki rakamın on katıdır. — doğru mu?
Cevap anahtarı: 1) Doğru. 2) Doğru. 38 sayısı 3 onluk ve 8 birimden oluşur. 3) Doğru.
Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.
