Rakamlar ve Sayılar

Konu Anlatımı

Bu Derste Ne Öğreneceğiz?

Bu derste şunları öğreneceğiz:

• «Rakamlar ve Sayılar» konusunda doğru bilgiyi yanlış bilgiden ayırt eder.
• «Rakamlar ve Sayılar» konusunda verilen bilgileri sıralar ve özetler.
• «Rakamlar ve Sayılar» konusuna ait kavramları çalışma kâğıdında uygular.
• «Rakamlar ve Sayılar» konusuyla ilgili bir problemi çözerek sonuca ulaşır.

Ön Bilgi

Bu konuyu anlamak için önce Veri Toplama konusunu bilmen gerekir. Veri, topladığımız bilgidir.

• Topladığı bilgileri çetele yöntemiyle kayıt altına alır.
• Verileri tablo hâlinde düzenler.
• Tablodan en çok ve en az değerli grubu bulur.

Rakamlar ve Sayılar Nedir?

Rakam ve sayı kavramları, sayıların okunması, yazılması, karşılaştırılması ve basamaklarının incelenmesiyle ilgilidir. Rakam tek bir basamağı, sayı ise birden çok rakamı gösterir.

Temel bilgi: Rakam, tek bir basamağı göstermek için kullanılan sembollerdir.

Bu konuyu öğrenirken şu noktalara dikkat ederiz: 0'dan 9'a kadar olan rakamlar on farklıdır. Tek rakamdan oluşan sayılara bir basamaklı sayılar denir.

Öğrenmemiz Gerekenler

• Rakam, tek bir basamağı göstermek için kullanılan sembollerdir.
• 0'dan 9'a kadar olan rakamlar on farklıdır.
• Tek rakamdan oluşan sayılara bir basamaklı sayılar denir.
• İki rakamdan oluşan sayılara iki basamaklı sayılar denir.
• 10 sayısı 1 onluk ve 0 birimden oluşur.
• Aynı rakamların sırası değişince farklı sayılar yazılır.
• 12 ile 21 aynı rakamlardan yazılır ama farklı sayılardır.
• Sayılar soldan sağa doğru yazılır ve okunur.
• Bir sayının basamak sayısı, rakamlarının sayısına eşittir.
• 50 sayısının içinde 5 tane onluk vardır.
• Sıfır rakamı, bir sayının içinde boş basamağı göstermek için kullanılır.
• Doğru yazılan bir sayının değeri değişmez, yalnızca gösterimi değişir.

Bu maddeleri örneklerle pekiştirelim. İki rakamdan oluşan sayılara iki basamaklı sayılar denir. Bu yüzden konuyu bir bütün olarak görmek gerekir.

Bir konuyu öğrenirken önce tanımı bilmek, sonra örnekleri incelemek ve en son kendi cümlenle anlatmayı denemek en doğru yoldur. Böylece bilgi kalıcı hâle gelir.

Örnekler

Hangi sayı 3 basamaklıdır? Çözüm: Her sayının rakamlarını tek tek say. → Rakam sayısı basamak sayısına eşittir. → Üç rakamdan oluşan sayıyı seç. Sonuç: 425 sayısı 4, 2 ve 5 olmak üzere üç rakamdan oluştuğu için 3 basamaklıdır.

54 sayısının onlar basamağında hangi rakam vardır? Çözüm: Sayıyı basamaklarına ayır. → Soldaki rakam onluk basamağını gösterir. → Onlar basamağındaki rakamı yaz. Sonuç: 54 sayısında 5 onlar basamağında, 4 ise birler basamağındadır.

8 ve 3 rakamlarıyla yazılabilecek en büyük sayı kaçtır? Çözüm: Rakamların hangi basamaklara yazılacağına karar ver. → Büyük sayı için büyük rakamı başa yaz. → Oluşan sayıyı karşılaştırarak doğrula. Sonuç: En büyük sayı 83 olur; çünkü 8 sayısı onlar basamağına, 3 birler basamağına yazılır.

90 sayısının içinde kaç onluk vardır? Çözüm: Sayının rakamlarını incele. → Soldaki rakam onluk sayısını gösterir. → Onluk miktarını söyle. Sonuç: 90 sayısında 9 onluk vardır; çünkü onlar basamağındaki rakam 9'dur.

Sayılar soldan sağa doğru yazılır ve okunur. Konuyu pekiştirmek için her gün birkaç dakika çalışmak ve örnekleri tekrar çözmek yararlı olur. Zorlandığımız yerde konuyu baştan okumak da öğrenmeyi hızlandırır.

Sıfır rakamı, bir sayının içinde boş basamağı göstermek için kullanılır. Böylece konu hem anlaşılır hem de kalıcı olur.

Basit Örnek

Önce basit bir örneğe bakalım.

Örnek 1: Hangi sayı 3 basamaklıdır?

Hangi sayı 3 basamaklıdır?

1. Her sayının rakamlarını tek tek say.
2. Rakam sayısı basamak sayısına eşittir.
3. Üç rakamdan oluşan sayıyı seç.

Cevap: 425 sayısı 4, 2 ve 5 olmak üzere üç rakamdan oluştuğu için 3 basamaklıdır.

İleri Örnek

Şimdi biraz daha zor bir örneği çözelim.

Örnek 4: 90 sayısının içinde kaç onluk vardır?

90 sayısının içinde kaç onluk vardır?Cevap anahtarı: 1) Doğru. Rakam, tek bir basamağı göstermek için kullanılan sembollerdir. 2) Doğru. 0'dan 9'a kadar olan rakamlar on farklıdır. 3) Doğru.

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.

İlgili Konular

Bu konuyu daha iyi öğrenmek için şu konulara da bakabilirsin:

• Sayıları Çözümleme Sayıları Çözümleme konusunu özetleyelim.
• Veri Toplama Veri, topladığımız bilgidir.
• Nesne Sayısını Tahmin Etme Nesne Sayısını Tahmin Etme konusunu özetleyelim.

Adım Adım Çözülmüş Örnekler

Bu örneği birlikte adım adım çözelim.

Örnek 1: Hangi sayı 3 basamaklıdır?

Hangi sayı 3 basamaklıdır?

1. Her sayının rakamlarını tek tek say.
2. Rakam sayısı basamak sayısına eşittir.
3. Üç rakamdan oluşan sayıyı seç.

Cevap: 425 sayısı 4, 2 ve 5 olmak üzere üç rakamdan oluştuğu için 3 basamaklıdır.

Örnek 2: 54 sayısının onlar basamağında hangi rakam vardır?

1. Sayıyı basamaklarına ayır.
2. Soldaki rakam onluk basamağını gösterir.
3. Onlar basamağındaki rakamı yaz.

Cevap: 54 sayısında 5 onlar basamağında, 4 ise birler basamağındadır.

Kavram Karşılaştırma Tablosu

Aynı konudaki kavramları yan yana koyup karşılaştıralım.

Ölçü ve Birimler

Bu derste geçen sayıları ve birimleri görelim.

Özet

• Rakamlar ve Sayılar konusunu özetleyelim.
• Rakam ve sayı kavramları, sayıların okunması, yazılması, karşılaştırılması ve basamaklarının incelenmesiyle ilgilidir.
• Rakam tek bir basamağı, sayı ise birden çok rakamı gösterir.
• Bu konuda şunları öğreniriz: Rakam, tek bir basamağı göstermek için kullanılan sembollerdir.
• 0'dan 9'a kadar olan rakamlar on farklıdır.

Sık Yapılan Hatalar

Bu derste en sık yapılan hataları bulacaksın. Her satırda üç şey var: hata ne, neden yanlış, doğrusu ne.

• Rakamla sayıyı karıştırmak — neden yanlış: Rakam tek bir basamağı gösterir. 3 bir rakamdır, 345 ise bir sayıdır; bu ikisi aynı şey değildir. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Basamak sayısını karıştırmak — neden yanlış: 7 tek basamaklı bir sayıdır ama 70 iki basamaklıdır. Sıfır da bir basamağın yerini tutar. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Sıralama yönünü ters almak — neden yanlış: Küçükten büyüğe sıralarken en küçük sayı başa, en büyük sayı sona yazılır. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.
• Tek ile çifti karıştırmak — neden yanlış: Birler basamağı 0, 2, 4, 6, 8 olan sayılar çift, 1, 3, 5, 7, 9 olan sayılar tektir. Doğrusu için yukarıdaki kuralı uygula ve sonucu tekrar kontrol et.

Kendini Dene

Aşağıdaki üç cümle doğru mu, yanlış mı? Önce sen karar ver.

1. Rakam, tek bir basamağı göstermek için kullanılan sembollerdir. — doğru mu?
2. 0'dan 9'a kadar olan rakamlar on farklıdır. — doğru mu?
3. Tek rakamdan oluşan sayılara bir basamaklı sayılar denir. — doğru mu?

Cevap anahtarı: 1) Doğru. Rakam, tek bir dir. 2) Doğru. 3) Doğru.

Sonra dene: bu konudaki açık uçlu görevi çöz ve puanlama anahtarıyla karşılaştır.