Yazılı Anlatım Türleri ve Özellikleri nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Yazılı anlatım türlerini tanır ve verilen parça türü belirler.
• Hikâye, masal, şiir ve denemenin amaçlarını karşılaştırır.
• Mektup, dilekçe, afiş, ilan ve bilimsel yazının amacını açıklar.
• Bir yazının düzen ve dil özelliklerini inceleyerek türü tanır.
• Yazılı anlatım türlerini günlük hayattan seçtiği örneklerle karşılaştırır.

Anahtar fikirler

• Her yazı türünün bir amacı vardır. Mektup haber verir, dilekçe ister, afiş ve ilan duyurur, deneme görüş bildirir.
• Hikâyede giriş, gelişme ve sonuç bölümleri bulunur. Bu düzen, türün en kolay tanınan özelliğidir.
• Maskalda hayvanlar ya da nesneler konuşur ve olayın sonunda bir ders verilir.
• Şiirde ölçü ve kafiye aranır. Dize ile satır aynı şey değildir, bir satırda birden fazla dize olabilir.
• Denemede yazar ben diliyle kendi görüşünü savunur. Denemede kişi ve olay anlatımı aranmaz.
• Dilekçe, mektup, afiş ve ilanda açık, kısa ve yalın bir dil kullanılır.

Konunun özeti

Her türün amacı, düzeni ve dili vardır. Hikâye bir olayı giriş, gelişme ve sonuç düzeniyle anlatır. Maskalda hayvanlar konuşur, sonunda ders verilir. Şiir ölçü ve kafiye ile ahenk kazanır. Denemede yazar görüşünü savunur. Mektup haber ulaştırır, dilekçe istek bildirir. Afiş ve ilan bilgiyi duyurur.

Sık yapılan hatalar

• Masalla hikâyeyi karıştırmak: Maskalda kişileri hayvanlar ya da nesnelerdir ve olay sonunda bir ders verilir. Hikâyede ise bir olay anlatılır, ders verilmez.
• Denemeyi hikâyeyle karıştırmak: Denemede yazarın kendi görüşü vardır. Denemede ayrıntılı sahne anlatımı, kişi ve olay zinciri aranmaz.
• Şiirde ölçü ve kafiyeyi gözden geçirmek: Şiir düzenli dizelerden oluşur ve seslerin uyumu anlatıma ahenk katar. Dize ile satır aynı şey değildir.

İlgili konular

• Noktalama İşaretleri
• Yazma Süreci ve Yazma Planı
• Büyük Harf ve Kısaltmaların Yazımı
• Dinleme ve Dinlediğini Anlama
• Dinleme Türleri ve Not Alma
• Konuşma ve Konuşma Kuralları