Tutarlılık, Geçerlilik ve Sağlamlık nedir?
Felsefe · 10. Sınıf · Konu 9
Tahmini okuma süresi: 8 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Tutarlılık kavramını çelişki ilkesiyle ilişkilendirerek açıklar.
- Geçerlilik ile öncüllerin doğruluğunu birbirinden ayırır.
- Sağlam argümanı gerekçeleriyle tanımlar.
- Sık yapılan akıl yürütme hatalarını örnekleriyle belirler.
- Bir argümanın geçerliliğini adımlarıyla denetler.
Anahtar fikirler
- Tutarlılık, önermelerin birbiriyle çelişmemesidir.
- Geçerlilik, öncüllerin doğruluğunu değil bağın zorunluluğunu ölçer.
- Sağlam argüman hem geçerlidir hem öncülleri gerçektir.
- Dairesel akıl yürütmede sonuç, öncül olarak gizlenmiştir.
- Ad hominem, kişiye saldırıp argümayı gözden düşürmeye çalışır.
- Yanlış ikilem, gerçekte var olan seçenekleri gizler.
Konunun özeti
Geçerli argüman yanlış öncülle yanlış sonuç verebilir. Çarpıtmaya dayalı savunma, ad hominem, dairesel akıl yürütme, yanlış ikilem ve yetkiye dayalı savunma en sık görülen hatalardır; denetim her zaman yapıdan içeriğe doğru ilerler.
Çözümlü mini örnek 1
Bir kişi Öğrenciler ders çalışmalıdır demekte, ertesi gün Kimse ders çalışmamalıdır demektedir. Bu durum nedir?
Sonuç: düşüncede tutarsızlık vardır.
Çözümlü mini örnek 2
Bütün gezegenler peynirdendir, Dünya bir gezegendir, öyleyse Dünya peynirdendir argümanını değerlendiriniz.
Argüman geçerlidir; ancak ilk öncül yanlış olduğu için sağlam değildir.
Sık yapılan hatalar
- Geçerliliği öncüllerin doğruluğuyla karıştırmak: Geçerlilik yalnızca yapının zorunluluğunu sorar, öncüllerin gerçekliğini değil.
- Geçerli argümanın sonucunu da doğru sanmak: Geçerli argüman, yanlış öncüllerle yanlış sonuca gidebilir.
- Sağlamlığı yalnızca geçerlilik sanmak: Sağlamlık için hem geçerlilik hem öncüllerin gerçekliği gerekir.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Felsefe · 10. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.