Türkiye'de Toprakların Kullanımı nedir?
Coğrafya · AYT · Konu 10
Tahmini okuma süresi: 8 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Toprak oluşumunda etkili olan etkenleri ve horizon katmanlarını açıklar.
- Türkiye'de yaygın toprak tiplerini iklim ve ana kayayla ilişkilendirir.
- Toprakların kullanım alanlarını ve tarım dışı kullanımları karşılaştırır.
- Toprak verimsizleşmesini fiziksel, kimyasal ve biyolojik başlıklarda sınıflandırır.
- Toprak koruma önlemlerini ve GPS, CBS ile uzaktan algılama yöntemlerini yorumlar.
Anahtar fikirler
- Toprak dört bileşenden oluşur: mineral madde, organik madde (humus), su ve hava.
- Toprak profili O, A, E, B ve C horizonlarından oluşur; renk ve doku katman katman değişir.
- Alüvyal topraklar en verimli toprak tipidir; humus bakımından fakir olan kestane rengi step toprakları İç Anadolu'da yayılır.
- Kahverengi orman toprağı nemli ılıman, podzol ise serin nemli ormanlık alanların toprağıdır; ikisi de asidik karakterdedir.
- Toprak kullanımı tarım, çayır ve mera, orman ile yerleşme ve sanayi alanlarını kapsar.
- Verimsizleşme fiziksel (erozyon, sığlaşma), kimyasal (tuzlanma, asitlenme) ve biyolojik olmak üzere üç başlıkta incelenir.
Konunun özeti
Türkiye'de alüvyal topraklar ovalarda, kestane rengi step toprakları İç Anadolu'da, kahverengi orman toprağı ve podzoller Karadeniz'de, kırmızı Akdeniz toprakları ise Akdeniz kıyılarında yayılır. Toprak tarım, çayır, orman ve yerleşme alanı olarak kullanılır. Verimsizleşme; erozyon, tuzlanma, asitlenme ve biyolojik bozulmayla görülür. Koruma için teraslama, sığ sürüm ve koruma kuşakları; ölçüm için GPS, CBS ve uzaktan algılama kullanılır.
Çözümlü mini örnek 1
Yağışlı ve ılıman iklimde, geniş yapraklı orman örtüsü altında kırmızımsı kahverengi renkli ve humus bakımından zengin bir toprak saptanmıştır. Bu toprak hangi tipe girer?
Adım 3: İklim, örtü ve renk özelliklerini birlikte değerlendirip sonuca ulaş.
Çözümlü mini örnek 2
Bir bölgede eğim yüzde on iki, toprak derinliği doksan santimetre ve yıllık yağış yedi yüz milimetredir. Bu alanın kullanımı ne olmalıdır?
Adım 3: Araziyi bölünmeye uygun, kalıcı bitki örtüsü taşıyan bir kullanıma ayır.
Sık yapılan hatalar
- Toprağın yalnızca humustan oluştuğunu sanmak: Toprak; mineral madde, organik madde, su ve hava bileşenlerinden oluşur.
- E horizonunu B horizonuyla karıştırmak: E horizonu yıkanmış soluk renkli, B horizonu ise minerallerin biriktiği kırmızımsı katmandır.
- Podzolik toprağı sıcak iklim toprağı sanmak: Podzol, iğne yapraklı sarıçam ormanlarının bulunduğu serin nemli alanların toprağıdır.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Coğrafya · AYT için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.