Coğrafi Faktörlerin Bitki Türlerinin Çeşitliliği ve Dağılışına Etkisi nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Bitki dağılışını belirleyen coğrafi faktörleri sınıflandırır.
• İklim, toprak ve yüksekliğin bitki türleri üzerindeki etkisini karşılaştırır.
• Dikey ve yatay zonallığı örneklerle açıklar.
• İnsan faaliyetlerinin bitki çeşitliliğine etkisini analiz eder.
• Bitki türlerini coğrafi bir gösterge olarak yorumlar.

Anahtar fikirler

• Bitki dağılışını yalnız iklim belirlemez; toprak, yükseklik, bakı ve insan etkisi de en az o kadar etkilidir.
• Doğal faktörler (iklim, toprak, yükseklik) uzun sürede, antropojenik faktörler (kesim, tarım, şehirleşme) ise kısa sürede bitki örtüsünü değiştirir.
• Aynı iklim tipinde farklı toprak ve yükseklik koşulları farklı bitki örtüsü oluşturabilir.
• Tür çeşitliliği iki ölçütle değerlendirilir: tür sayısı (zenginlik) ve türlerin sayıca dengeli dağılımı (eşitlik).
• Tür sayısı hem yaşanan alanın büyüklüğüyle hem de insan müdahalesinin azlığıyla artar.
• Endemik bitkiler yalnız dar bir alanda yayılır; yaşam alanları daraldığında tehlike altındadırlar.

Konunun özeti

Sıcaklık ve yağış bitki kuşaklarını, toprak tür seçimini, yükseklik dikey zonallığı oluşturur. Tür çeşitliliği ekvatordan kutuplara doğru azalır, dar yayılışlı türler endemiktir.

Sık yapılan hatalar

• Bitki dağılışını yalnız iklime bağlamak: Toprak, yükseklik, bakı ve insan etkisi de en az iklim kadar belirleyicidir.
• Aynı iklim tipinde aynı bitki örtüsü olur diye düşünmek: Aynı iklim tipinde toprak ve yükseklik farkı bitki örtüsünü değiştirebilir.
• Dikey zonallığı yatay zonallık sanmak: Yükseltiye göre değişen kuşaklar dikey, enleme göre değişen kuşaklar yatay zonallıktır.

İlgili konular

• Web Tabanlı CBS Uygulamaları ve Tematik Haritalar
• Toprak Oluşumu
• Türkiye'de Toprakların Kullanımı
• Kültür-Mekân Etkileşimi
• Kültürel Peyzaj ve Sürdürülebilirlik
• Ulaşım Sistemleri