Tolerans Analizi ve Yığılma nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Tolerans sıfırı, tolerans aralığı ve alış-sapma kavramlarını ayırt eder.
• Tolerans zincirini yönleriyle birlikte hesaplar.
• En kötü durum ve istatistiksel yığılma yöntemlerini karşılaştırır.
• Bağlama elemanı ve geometrik tolerans ilkelerini uygular.
• Ölçüm sonucunu değerlendirip parçanın uygunluğuna karar verir.

Anahtar fikirler

• Tolerans zincirinde aynı yönde etkiyen halkalar toplanır, ters yönde etkiyenler çıkarılır.
• Tolerans sıfırı ile tolerans aralığı farklı büyüklüklerdir ve karıştırılmamalıdır.
• Bozulma, talaş, sıkma ve ölçüm hatası toleransı tüketir; işlem sırası buna göre kurulur.
• Ölçü toleransı ile geometrik tolerans birbirinin yerine geçmez ve ayrı değerlendirilir.
• Sıfır değerine yakın ölçülen parçada kalibrasyonlu alternatif yöntemle doğrulama yapılır.
• Tolerans, fonksiyonu bozmayan en geniş aralıkta bırakılarak maliyet düşürülmelidir.

Konunun özeti

Alış sınırı nominal eksi tolerans yarısı, sapma sınırı nominal artı tolerans yarısıdır; örnek 50,00 ± 0,02 mm ölçü 49,98 mm ile 50,02 mm arasında kabul edilir. Zincir hesabında aynı yönde etkiyen halkalar toplanır, ters yönde etkiyenler çıkarılır. En kötü durum yöntemi toleransları toplarken istatistiksel yığılma kök toplam karesi yöntemini kullanır; 0,10, 0,08 ve 0,12 mm halkalar için sırasıyla 0,30 mm ve yaklaşık 0,17 mm toplam bulunur. Üretilebilirlik oranı tolerans sıfırının tolerans aralığına bölünmesiyle hesaplanır; 0,4 mm sıfır ve 0,6 mm aralık için yüzde 66,7 elde edilir. Ölçü toleransı büyüklüğü, geometrik tolerans biçim ve konumu tanımlar. Sınır değerlerde ölçülen parça…

Sık yapılan hatalar

• Tolerans sıfırını tolerans aralığı sanmak: Üretimde ölçülen değer tolerans aralığıyla karşılaştırılır; sıfır kabul ölçütü değildir.
• Zincir hesabında yön ayrımını atlamak: Aynı yönde etkiyen halkalar toplanır, ters yöndekiler çıkarılır; yön ayrımı yapılmazsa toplam yanlış çıkar.
• Ölçü toleransı ile geometrik toleransı birbirine karıştırmak: Ölçü toleransı büyüklüğü, geometrik tolerans biçim ve konumu tanımlar; biri diğerinin yerine geçmez.

İlgili konular

• Koruyucu Donanım
• CAD ve CAM ile Üretim
• CNC Programlama ve G Kodları
• TPM ve Planlı Bakım Yönetimi
• Üretim Verimliliği ve Maliyet Analizi
• Enerji Verimliliği ve Tüketim Analizi