Tepkime Isısı ve Entalpi nedir?
Kimya · 11. Sınıf · Konu 10
Tahmini okuma süresi: 6 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Ekzotermik ve endotermik tepkimeleri ΔH işaretiyle ayırt eder.
- Entalpi değişiminin sistem ve çevre açısından anlamını açıklar.
- Bağ enerjilerini kullanarak tepkime ısısını hesaplar.
- Hess yasasıyla tepkimeleri toplayıp çıkarmayı uygular.
- Standart oluşum entalpilerinden tepkime ısısını hesaplar.
Anahtar fikirler
- Bağ koparmak enerji ister, bağ oluşturmak enerji verir; tepkime ısısı bu iki değerin farkıdır.
- Ekzotermik tepkimede ΔH negatiftir, ortamın sıcaklığı artar ve ürünler daha kararlıdır.
- Bir tepkime ters çevriliyorsa ΔH'nin işareti değişir; katsayılar değişiyorsa ΔH da değişir.
- Hess yasasında tepkimeler toplanırken ΔH değerleri de aynı sırayla toplanır.
- Elementlerin standart oluşum entalpisi sıfırdır, yalnızca bileşikler için değer yazılır.
- Bağ enerjileri daima pozitif verilir; koparılan bağlar toplamından oluşan bağlar toplamı çıkarılır.
Konunun özeti
ΔH negatifse tepkime ekzotermik, pozitifse endotermiktir. Bağ enerjisi yönteminden Hess yasasına, standart oluşum entalpilerinden katsayı değişimine kadar tüm hesaplamalarda işaret ve yön kontrolü esastır. Bir tepkime ters çevrildiğinde ΔH'nin işareti, katsayılar değiştirildiğinde ise büyüklüğü değişir.
Çözümlü mini örnek 1
Bir tepkimenin ΔH değeri −184 kJ/mol'dür. Tepkime ekzotermik midir, çevre ısı alır mı?
Adım 3: Tepkimenin sonunda oluşan ürünler, tepkimeye giren maddelerden daha kararlıdır.
Çözümlü mini örnek 2
H₂ + Cl₂ → 2HCl tepkimesinin ΔH değerini hesaplayınız. (H–H: 436, Cl–Cl: 242, H–Cl: 431 kJ/mol)
Adım 3: ΔH = koparılan − oluşan = 678 − 862 = −184 kJ hesaplanır.
Sık yapılan hatalar
- ΔH işaretini ters yazmak: Ekzotermik tepkimede ısı çevreye verildiğinden ΔH negatiftir; pozitif işaret koymak hem yorumu hem Hess hesabını bozar.
- Bağ enerjisini toplarken yönü karıştırmak: Koparılan bağlar toplamından oluşan bağlar toplamı çıkarılır; tersi yapılırsa işaret tamamen zıt çıkar.
- Hess yasasında ters çevrilen tepkimenin işaretini değiştirmemek: CO₂ → CO + ½O₂ yazıldığında ΔH = +283 kJ olur, −283 olarak bırakılırsa sonuç hatalı çıkar.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Kimya · 11. Sınıf için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.