Tarih ve Zaman, İlk Uygarlıklar nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Tarih biliminin tanımını, kaynağını ve yöntemini açıklar.
• Yazılı ve yazısız tarihî kaynakları örnekleriyle ayırt eder.
• Milattan önce ve sonra ayrımını ile çağ sınırlarını kullanır.
• İlk yerleşim birimlerini ve ilk uygarlıkların buluşlarını eşleştirir.
• Anadolu'daki ilk uygarlıkların tarihî yer ve tarih bilgilerini sıralar.

Anahtar fikirler

• Tarihî bilgi kaynağı olmayan söylenti ve rivayete tarihî bilgi denmez.
• Destanlar ve efsaneler yazısız kaynak türüne girer.
• Yazıyı Sümerler icat etmiş, ilk alfabelerden Ugarit 29 harfli, Fenike 22 harflidir.
• Uygarlığın temel belirtisi yerleşik hayat, şehirleşme ve yazıdır.
• Kadeş Antlaşması (M.Ö. 1280) Hititler ile Mısır arasında yapılan ilk yazılı antlaşmadır.
• Lidyalılar ilk sikkeyi basmış, İyonlar tarihçiliği geliştirmiştir.

Konunun özeti

Çağ sınırları kırılma olaylarıyla belirlenir: 475, 1453, 1789 ve 1945. İlk yerleşimler Neolitik dönemle başlamış; Sümerlerin yazısı, Mısır'ın takvimi, Hititlerin antlaşması, Lidyalıların sikkesi ilk uygarlıkların dönüm noktalarıdır.

Sık yapılan hatalar

• M.Ö. tarihlerinde büyük sayıyı daha yeni sanmak: Milattan önce bölümünde büyük rakam daha eski olayı gösterir.
• Destanı birincil tarihî belge gibi kullanmak: Destanlar yazısız kaynaktır ve olayları abartarak aktarabilir.
• Çağ sınırlarını olaylarla karıştırmak: Her sınırın bir kırılma olayı vardır; 1453 fetih, 1789 ihtilal, 1945 savaşın sonu.

İlgili konular

• İslamiyet Öncesi Türk Tarihi
• İslamiyet'in Doğuşu ve Türk-İslam Devletleri
• Osmanlı Devleti