Ses Bilgisi ve Yazım Kuralları nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Ünlü ve ünsüz harflerin sayısını ve sınıflandırmasını açıklar.
• Büyük ünlü uyumunu örnek sözcüklerle uygular.
• Ünsüz yumuşaması, ünsüz düşmesi, ünlü düşmesi ve kaynaşmayı ayırt eder.
• Bağlaç de/da ile hâl eki -da/-deyi doğru biçimde yazar.
• Büyük harf, unvan, kısaltma ve sayı yazımı kurallarını uygular.

Anahtar fikirler

• Ses olayları yalnız ek getirilirken veya sözcük türetilirken meydana gelir.
• Büyük ünlü uyumunda belirleyici olan sözcüğün ilk hecesindeki ünlüdür.
• de/da yı ayırmak için sözcüğü cümleden çıkarma testi uygulanır.
• Ay, gün, ay ve bayram adları cümle içinde küçük harfle yazılır.
• Unvan adın yanında ise bitişik, tek başına ise ayrı yazılır.
• Özel ada gelen çekim eki kesme işaretiyle ayrılır (Ankara'da).

Konunun özeti

Ses olayları (yumuşama, sertleşme, düşme, kaynaşma) yalnız ek ve türetme anlarında görülür. Bağlaç de/da ayrı, hâl eki bitişik; bağlaç ki ayrı, sıfat eki bitişik yazılır. Büyük harf, unvan ve sayı kuralları yazım sorularının diğer temelini oluşturur.

Sık yapılan hatalar

• Bağlaç de/da yı bitişik yazmak: Bağlaç her zaman ayrı yazılır; bitişik yazım yalnız hâl eki içindir.
• ki ile -ki yi karıştırmak: Bağlaç ki ayrı, sıfat yapan ek bitişiktir: dünkü, akşamki.
• Ses olayını ek türü belirlemeden cevaplamak: Yalın hâl eki ünlüyle, çoğul ek ünsüzle başlar; yön bu yüzden belirlenir.

İlgili konular

• Sözcük ve Cümle Anlamı
• Paragraf
• Sözcük Türleri, Cümlenin Ögeleri ve Noktalama
• Sözel Mantık
• Anlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme Yolları