Şanzıman ve Diferansiyel nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Şanzıman çeşitlerini karşılaştırır, tork aktarım yolunu açıklar.
• Dişli oranından giriş ve çıkış devrini hesaplar.
• Verim düzeltmesiyle çıkış torkunu hesaplar.
• Diferansiyelin görevini ve aks devir farkını yorumlar.
• Aktarma çarpanından araç hızını hesaplayarak ölçümle karşılaştırır.

Anahtar fikirler

• Dişli oranı büyüdükçe aynı motor devrinde aks devri azalır, tork çarpanı büyür.
• Toplam aktarma çarpanı, şanzıman oranı ile diferansiyel oranının çarpımıdır.
• Gerçekleşen çıkış torku, verim katsayısı nedeniyle hesaplanan değerden küçüktür.
• Debriyaj aşınması araç hızlanmasını azaltır, pedal hissini sertleştirir.
• Diferansiyel, virajda iç ve dış tekerlek devir farkını gidererek çekişi korur.
• Aks ve diferansiyel yağının periyodik değişimi aşınma parçacıklarını uzaklaştırır.

Konunun özeti

Dişli oranı giriş devrinin çıkış devrine bölümüdür; 20 dişli giriş ve 40 dişli çıkışta 40 / 20 = 2 oran elde edilir ve 3000 rpm motor devrinde çıkış devri 3000 / 2 = 1500 rpm olur. Toplam aktarma çarpanı, şanzıman oranı ile diferansiyel oranının çarpımıdır; 3,25 ve 4,30 değerleri için çarpım 13,98 verir. Çıkış torku, giriş torku × dişli oranı × verim bağıntısıyla bulunur; 200 N·m, 2,5 oran ve 0,90 verim için 200 × 2,5 × 0,90 = 450 N·m elde edilir. Araç hızı, toplam aktarma çarpanı 4,00 ve tekerlek çevresi 2,00 m iken motor 2000 rpm için 2000 / 4,00 = 500 tekerlek devri, 500 × 2,00 = 1000 m/dk ve saatlik 60 km/saat olarak hesaplanır. İki tekerlek hızı 50 ve 45 km/saat ise ortalama 47,5…

Sık yapılan hatalar

• Dişli oranını ters yazmak: Oran çıkış dişinin giriş dişine bölümüdür; iki sayının yer değiştirmesi devir, hız ve tork hesaplarının tamamını yanlış yönde kaydırır.
• Verim katsayısını ihmal etmek: Mekanik kayıplar nedeniyle gerçekleşen çıkış torku hesaplanandan küçüktür; verim yüzdesi ondalığa çevrilerek uygulanmazsa sonuç şişkin çıkar.
• Birim karıştırmak: Devir dakikada, hız saatte verilir. Çevrim dönüşümünde 60 ve 3,6 katsayıları atlanırsa hız hesabı onlarca kat hatalı olur.

İlgili konular

• Periyodik Bakım Planlaması
• Parça ve Sarf Yönetimi
• Diagnostik Cihazlarla Ölçüm
• Yakıt Sistemi ve Enjektör
• Motor Devreye Alma
• Elektrik-Elektronik Arıza Analizi