Rezonans ve Deprem nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Rezonans olgusunu doğal frekans üzerinden tanımlar
• Rezonansın oluşması için gereken koşulu belirler
• Günlük hayattan rezonans örnekleri verir
• Depremde rezonansın hasarı nasıl artırdığını yorumlar
• Deprem zararını azaltan önlemleri sıralar

Anahtar fikirler

• Rezonans için dış etkinin doğal frekansa eşit olması gerekir
• Rezonans hem zararlı hem de yararlı biçimde kullanılabilir
• Yumuşak zemin sarsıntıyı büyütür, hasarı artırır
• Yapı ile zeminin periyotlarının uyuşması rezonans riskini doğurur
• Deprem çantası, tatbikat ve yapı denetimi zararı azaltır
• Rezonans, dışarıdan uygulanan periyodik etkinin cismin doğal frekansına eşit olması durumunda titreşim genliğinin artmasıdır — Rezonans ve Deprem konusunda önemli bir kavramdır.

Konunun özeti

Köprünün düzenli adımla sallanması, sesle çatlayan cam bardak ve radyonun istasyon frekansına ayarlanması rezonans örnekleridir; bu olgu taş kırma makinelerinde yararlı, yapılarda ise zararlı biçimde karşımıza çıkar. Depremde fay hattındaki gerilimin ani boşalmasıyla oluşan titreşimler, yumuşak zeminde ve yapının periyodu zeminkine yaklaştığında rezonans yoluyla şiddetlenir. Zemin etüdü, yapı denetimi, periyot uyumu ve sönümleyiciler zararı azaltırken, deprem çantası ve tatbikat bireysel hazırlığı sağlar.

Sık yapılan hatalar

• Rezonans her frekansta gerçekleşir sanılır; yalnız doğal frekansa eşit etkide gerçekleşir.
• Deprem zararının yalnız büyüklükle belirlendiği düşünülür; zemin ve yapı periyodu da belirleyicidir.
• Rezonans yalnız zararlı bir olgu sanılır; radyo ve çalgılarda yararlı kullanılır.

İlgili konular

• Deprem Dalgaları
• Yansıma, Kırılma ve Girişim
• Periyodik Hareketler
• Dalgaların Temel Kavramları
• Dalgaların Sınıflandırılması
• Dalgaların Yayılma Süratini Etkileyen Etmenler