Organik Kimyaya Giriş: Sigma ve Pi Bağları nedir?
Kimya · AYT · Konu 16
Tahmini okuma süresi: 5 dk
Kısa cevap
Bu konuda neler öğreneceksin?
- Kovalent bağ oluşumunda orbital örtüşmesinin temel ilkelerini açıklar.
- Sigma bağı ile pi bağını oluşum biçimi ve elektron yoğunluğuna göre karşılaştırır.
- Bir molekülün sigma ve pi bağı sayılarını bağ mertebesinden yararlanarak hesaplar.
- Hibritleşme ile sigma bağı sayısı arasındaki ilişkiyi yorumlar.
- Bağ mertebesi, bağ uzunluğu ve bağ kuvveti arasındaki bağı çözümler.
Anahtar fikirler
- Her kovalent bağ bir sigma bağı içerir; pi bağı ancak çoklu bağlarda görülür.
- Sigma bağında elektron yoğunluğu bağ ekseni boyunca, pi bağında eksenin iki yanında yoğunlaşır.
- Bağ mertebesi 1, 2 ve 3 için sigma bağı sayısı daima 1, pi bağı sayısı ise sırasıyla 0, 1 ve 2 olur.
- Bir atomun oluşturabileceği sigma bağı sayısı, o atomun hibrit orbital sayısıyla sınırlıdır.
- Bağ mertebesi arttıkça bağ kısalır ve güçlenir; pi bağı sigma bağından daha zayıftır.
- Koordinatif bağ, iki elektronun da tek atomdan geldiği bağdır; kurulduktan sonra diğer sigma bağlarıyla aynıdır.
Konunun özeti
Sigma bağı orbitallerin baş başa örtüşmesiyle kurulur, elektron yoğunluğu eksende yoğunlaşır ve her bağ mertebesinde bir tane bulunur. Pi bağı p orbitallerinin yan yana örtüşmesiyle oluşur, daha zayıftır ve çift bağda bir, üçlü bağda iki tane gelir. Bir atomun sigma bağı kapasitesi hibrit orbital sayısına eşittir.
Çözümlü mini örnek 1
Metan (CH₄) molekülünde sigma bağı, pi bağı ve bağ mertebesi toplamı kaçtır?
Adım 4: Toplam bağ mertebesini dört sigma bağının her biri için 1 alarak 4 bul.
Çözümlü mini örnek 2
Etilen (C₂H₄) molekülündeki çift bağ kaç sigma ve kaç pi bileşeninden oluşur?
Adım 4: Toplam sigma sayısını dört C–H bağı ile birleştirerek 5 bul.
Sık yapılan hatalar
- Çift bağı iki sigma bağı saymak: Çift bağ bir sigma ve bir pi bileşeninden oluşur; iki sigma değildir.
- Üçlü bağda sigma sayısını üç kabul etmek: Üçlü bağda sigma bileşeni yalnızca bir tanedir, kalan ikisi pi bağıdır.
- Toplam bağ sayısını sigma bağı sayısı sanmak: Toplam bağ sayısı, sigma ve pi bağı sayılarının toplamıdır.
İlgili konular
Sıradaki adım
Tam anlatımKonuyu tam anlatımıyla okuKonu anlatımı, kazanımlar ve örnekler tek sayfada.Konu anlatımları hesapsız okunur. Quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.
DersTeders ile devam et
Kimya · AYT için çalışma yolu
- OkuKonu anlatımını bu sayfada bitir.
- Soru çözÖrnekleri çöz, cevabı açıklamayla karşılaştır.
- Quiz ile pekiştirHesapla kendini ölç.
Konu anlatımları hesapsız okunur; quiz, slayt ve deneme için hesap gerekir.