Hibritleşme ve Molekül Geometrisi (VSEPR) nedir?

Bu konuda neler öğreneceksin?

• Hibritleşmenin ne anlama geldiğini ve orbitallerin sayısı, yönü ile enerjisini nasıl değiştirdiğini açıklar.
• sp, sp² ve sp³ hibritleşmelerinin oluşumunu ve bağ açısı sonuçlarını karşılaştırır.
• VSEPR kuramına göre elektron bölgelerinin yerleşim ilkesini açıklar.
• Elektron geometrisi ile molekül geometrisi arasındaki farkı yorumlar.
• Bir molekülün Lewis yapısını çizip elektron bölgesi sayısından molekül geometrisine adım adım ulaşır.

Anahtar fikirler

• Hibritleşme s ve p orbitallerini eşit enerjili yeni orbitallere dönüştürür; orbitallerin sayısı korunur, yönleri değişir.
• Bir hibrit orbital bir sigma bağı kurabildiğinden sigma bağı sayısı doğrudan merkez atomun hibritleşmesini belirler.
• VSEPR kuramında çoklu bağlar tek bir elektron bölgesi olarak sayılır; çift bağ iki bölge değildir.
• Serbest elektron çifti bağ çiftlerinden daha güçlü itme yaptığı için bağ açısını ideal değerden daraltır.
• Elektron geometrisi bölgelerin tamamını, molekül geometrisi ise yalnızca atom konumlarını tarif eder.
• sp hibritleşen atomda iki p orbitali kalır ve pi bağı kurılabilir; sp³ hibritleşmede açıta p orbitali kalmaz.

Konunun özeti

VSEPR kuramına göre elektron bölgeleri birbirini en az itecek biçimde dizilir; iki bölge doğrusal, üç bölge trigon düzlemsel, dört bölge tetragonal ideal geometri oluşturur. Serbest elektron çifti, bağ çiftlerinden daha güçlü ittiği için molekül geometrisini daraltır ve bağ açısını küçültür.

Sık yapılan hatalar

• Çift bağı iki elektron bölgesi saymak: Çift bağ VSEPR kuramında tek bir bölgedir; iki bağ bölgesi olarak sayılırsa elektron geometrisi yanlış bulunur.
• Elektron geometrisi ile molekül geometrisini aynı kabul etmek: Amonyakta elektron düzeni tetragonal, görünen şekil trigon piramittir.
• Bağ açısının hep tam sayı olduğunu varsaymak: Serbest elektron çifti açıyı daraltır; metanda 109,5 derece, amonyakta 107 derece, suda 104,5 derece olur.

İlgili konular

• Madde-Elektrik İlişkisi ve Elektrolizle Kaplama
• Korozyon ve Korozyonu Önleme Yöntemleri
• Organik Kimyaya Giriş: Sigma ve Pi Bağları
• Organik Bileşikler: Yapı Formülleri
• Alifatik ve Aromatik Hidrokarbonlar
• Alifatik Hidrokarbonların Sınıflandırılması